>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی وضعیت نیتروژن در ژنوتیپ ‌های گندم دیم (triticum aestivum l.) با استفاده از نیتروژن-15  
   
نویسنده فیضی اصل ولی ,فتوت امیر ,آستارایی علیرضا ,لکزیان امیر ,موسوی شلمانی احمد
منبع پژوهشهاي زراعي ايران - 1396 - دوره : 15 - شماره : 3 - صفحه:494 -510
چکیده    به‌منظور بررسی اثر کاربرد زمان و میزان مصرف نیتروژن بر وضعیت تنش نیتروژنی و تولید ژنوتیپ‌های گندم دیم، پژوهشی در قالب کرتهای دو بار خرد شده با استفاده از نیتروژن-15 در موسسه تحقیقات کشاورزی دیم به اجرا درآمد. زمان مصرف نیتروژن در کرت اصلی (کل در پاییز و 2/3 در پاییز و 1/3در بهار)، مقادیر نیتروژن در کرت فرعی (0، 30، 60 و 90 کیلوگرم در هکتار) و ژنوتیپ‌ها در کرت‌ فرعی فرعی (آذر 2، رصد، اوحدی و ژنوتیپ‌های شماره 1 الی 4) در 3 تکرار طی سال زراعی 90-1389 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، بین زمان مصرف نیتروژن از لحاظ عملکرد و پارامترهای جذب نیتروژن تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد، اما مصرف نیتروژن توانست به‌طور متوسط ماده خشک گیاهی (2052 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد دانه (1053 کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیک (3403 کیلوگرم در هکتار)، برداشت نیتروژن کل (21/8 درصد)، برداشت نیتروژن کود (10/3 درصد)، اتم درصد اضافی نیتروژن15 در گیاه (1/75 اتم درصد)، نیتروژن جذب شده از کود نشاندار (21/9 درصد)، شاخص تنش نیتروژن (0/3) و پروتئین دانه (1/3 واحد) را به‌طور معنی‌داری افزایش دهد. شاخص تنش نیتروژن (nsi) مناسب‌ترین شاخص برای تعیین وضعیت نیتروژن گیاه شناسایی شد. همچنین نیتروژن برداشت شده از کود نشاندار (%ndff) نیز از شاخص‌های مطلوب در این خصوص بود. برای رفع تنش نیتروژنی و تولید بهینه ژنوتیپ‌های گندم دیم، کاربرد تیمار n60 مناسب‌ترین میزان نیتروژن و در بین ژنوتیپ‌ها رقم آذر 2 مطلوب‌ترین و genotype1 و genotype2 نامناسب‌ترین بود. در مجموع استنباط می‌شود، با استفاده از شاخص nsi و نیتروژن برداشت شده از کود نشاندار می‌توان وضعیت نیتروژن در ژنوتیپ‌های گندم دیم و زمان و میزان مصرف کودهای نیتروژنی را تعیین نمود.
کلیدواژه شاخص تنش نیتروژن (nsi)، عملکرد دانه، نیتروژن جذب شده از کود نشاندار ( ,ndff)
آدرس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم خاک, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم خاک, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم خاک, ایران, سازمان انرژی اتمی, گروه پژوهشی کشاورزی هسته‌ای, ایران
 
   Evaluation of Nitrogen Status in Dryland Wheat (Triticum aestivum L.) Genotypes Using 15N  
   
Authors Feiziasl V ,Fotovat A ,Astaraei A ,Lakzian A ,Mosavi Shalmani M. A
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved