>
Fa   |   Ar   |   En
   ارزیابی تحمل به خشکی و استفاده از ذخایر ساقه ژنوتیپ‌های امید بخش گندم نان در شرایط تنش رطوبتی و فتوسنتزی متفاوت  
   
نویسنده عزت احمدی مسعود ,نورمحمدی قربان ,قدسی مسعود ,کافی محمد
منبع پژوهشهاي زراعي ايران - 1390 - دوره : 9 - شماره : 4 - صفحه:758 -769
چکیده    به منظور ارزیابی میزان تحمل به خشکی ژنوتیپ‌های جدید گندم در شرایط تنش رطوبتی و فتوسنتزی متفاوت، آزمایشی مزرعه ای در قالب طرح کرت‌های دو بار خرد شده بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال های زراعی 86-1385 و 87-1386 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی طرق مشهد به اجرا در آمد. تیمار آبیاری در کرت های اصلی شامل آبیاری مطلوب در طول فصل رشد (D1) و تنش رطوبتی از مرحله گرده افشانی تا رسیدگی (D2)، تیمار ژنوتیپ در کرت های فرعی شامل هفت ژنوتیپ جدید گندم (لاین‌های شماره 9103، 9116، 9203، 9205، 9207، 9212، C-81-10) و رقم کراس شاهی و تیمار شرایط فتوسنتزی در کرت های فرعی فرعی شامل استفاده از فتوسنتز جاری (P1) و جلوگیری از فتوسنتز جاری (P2) بود. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اثر تنش رطوبتی و شرایط فتوسنتزی بر عملکرد دانه، شاخص برداشت، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه معنی دار بود. همچنین اختلافات ژنوتیپی در مورد صفات مذکور معنی دار بود. ژنوتیپ‌های 9103، 9116 و C-81-10 در شرایط معمولی رطوبتی و استفاده از فتوسنتز جاری جز برترین ژنوتیپ ها بودند. ژنوتیپ های C-81-10 ، 9116 و 9207 تحت شرایط معمولی و جلوگیری از فتوسنتز جاری بالاترین عملکرد دانه را داشتند. در شرایط تنش رطوبتی و استفاده از فتوسنتز جاری، ژنوتیپ‌های 9103 و 9212 و C-81-10 و در شرایط تنش رطوبتی و جلوگیری از فتوسنتز جاری ژنوتیپ‌های 9116، C-81-10 و 9103 دارای بالاترین عملکرد دانه بودند. شاخص تحمل به تنش (STI) برآورد بهتری از عملکرد دانه در شرایط بهینه و محدودیت رطوبتی ارایه کرد. درصد استفاده از ذخایر برای پر کردن دانه ها (درصد انتقال مجدد) تحت تاثیر تنش رطوبتی قرار گرفت و از 5/28 درصد تحت شرایط مطلوب آبیاری به 8/37 درصد تحت شرایط تنش رطوبتی افزایش یافت. نظر به این که ژنوتیپ‌های C-81-10، 9103 و 9116 بیشترین ظرفیت استفاده از ذخایر ساقه برای پرکردن دانه ها در هر دو شرایط (معمولی و تنش رطوبتی) را داشته و پتانسیل عملکرد آن‌ها نیز بالا بود می‌توان آن‌ها را به عنوان ژنوتیپ‌های امید بخش و مناسب جهت استفاده در برنامه های اصلاحی مناطق خشک و نیمه خشک پیشنهاد نمود.
کلیدواژه گندم ,عملکرد دانه ,محدودیت منبع ,شاخص تحمل خشکی ,درصد انتقال مجدد ,Wheat ,Grain yield ,Source limitation ,STI ,Remobilization percentage
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران, دانشجوی سابق دکتری , ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران, استاد , ایران, مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, استاد , ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved