تحول دیجیتال در آموزش: از روش‌های سنتی تا چشم‌اندازهای نوین نوآوری

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیرات تحول دیجیتال بر مدل های آموزشی انجام پذیرفت. این تحقیق از نظر هدف کاربردی، به لحاظ روش گردآوری داده ها توصیفی و از نظر ماهیت داده ها کیفی می باشد. روش گردآوری داده ها مطالعات اسنادی با ابزارِ جست‌وجوی الکترونیکی و فیش برداری و روش پژوهش، فراتحلیل منطبق با الگوی راث و شل است. جامعۀ آماری تمامی پژوهش های داخلی و خارجی درخصوص آموزش برمبنای تحول دیجیتال است که از سایت های داخلی شامل ایرانداک، مگیران، اس.آی.دی، نورمگز، انسانی دات.آی.آر و سایت های خارجی شامل گوگل اسکالر، اسکوپوس، ساینس دایرکت، نمایه شده بود. نمونۀ آماری شامل 22 مقاله خارجی به زبان انگلیسی و 14 مقالۀ داخلی، درمجموع 36 پژوهش داخلی و خارجی بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند، محتوای هریک از مقالات با نرم افزار مکس کیودا نسخۀ 2020، بررسی شد و مطالب مهم هر سند، ازجمله عنوان، کلمات کلیدی و نکات مهم هر مقاله کدگذاری و تحلیل شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که تحول دیجیتال سبب چهار تغییر عمده شده که عبارتند از؛ تغییر در روش های یاددهی- یادگیری از روش های سنتی به الکترونیکی و ترکیبی، تغییر در روش های ارزیابی از سنتی به سمت استفاده از ابزارهای دیجیتال جهت ارزیابی و بازخورد خودکار، تغییر در ساختارهای سازمانی شامل کاهش سلسله مراتب عمودی و ایجاد ساختار ماتریسی و شبکه ای و همچنین تغییر در فرهنگ آموزش و حرکت به سمت تنوع فرهنگی، فرهنگ یادگیری مادام العمر و تمرکز بر مسئولیت های اجتماعی دانشگاه ها می باشد.

digital transformation in education: from traditional methods to novel perspectives of innovation

this study investigated the effect of digital transformation on educational paradigms through a qualitative meta-analysis based on the roth shell model. data were extracted from 36 purposively selected articles indexed in prominent databases (e.g., irandoc, scopus). maxqda (v. 2020) was used for coding and thematic analysis. findings revealed that digital transformation precipitates key shifts: (1) transition from traditional pedagogy to blended/e-learning environments; (2) evolution of assessment practices towards digital tools and automated feedback mechanisms; (3) restructuring of educational organizations into flatter, networked models; and (4) a cultural shift fostering diversity, lifelong learning, and heightened focus on universities’ social accountability. these transformations necessitate a re-evaluation of existing educational frameworks and strategic alignment with emerging digital realities.introductiondigital technologies are driving a profound transformation across societal structures, reshaping organizational processes, operational models, and cultural norms. (oecd, 2020). in education, this transformation redefines pedagogical principles, reshapes learning environments, and challenges institutional foundations, necessitating a critical re-evaluation of established paradigms. failure to adapt may render educational systems increasingly obsolete.online platforms (moodle, lms, coursera, edx) facilitate the democratization of education, overcoming geographical and temporal limitations (oecd, 2020). virtual classrooms (zoom, teams, meet) enable remote pedagogy. blended learning integrates face-to-face and online components (belousova et al., 2021), addressing social presence concerns (bollens et al., 2017). open educational resources (oer) amplify access (adil et al., 2024).automated assessment systems leverage artificial intelligence (ai), machine learning (ml), and neurolinguistics programming (nlp) (yuskovych-zhukovska et al., 2022), facilitating scalable evaluation and personalized feedback (foster et al., 2024). these systems enhance assessment efficiency and reliability (kelly et al., 2018).organizations are drifting away from rigid hierarchical systems toward flexible, networked models (oecd, 2023). universities prioritize inclusivity, lifelong learning, and societal engagement (fitzgerald et al., 2014).this research critically examines these ongoing changes, offering strategic insights for navigating digital transformation and addressing the existing gap in the literature concerning its impact—empowering institutions to adapt and thrive.