مدل معادلات ساختاری کارکردهای اجرایی براساس سبک‌‌های فرزندپروری، رشد اخلاقی و همدلی

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطۀ سبک‌‌های فرزندپروری با رشد اخلاقی و همدلی با تاکید بر نقش میانجی کارکردهای اجرایی بود. روش پژوهش حاضر همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه این پژوهش را تمامی نوجوانان دختر 15-18 سال شهر کرمان در سال 1402 تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه گیری گلولۀ برفی تعداد 250 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و شرکت کنندگان به پرسشنامه های سبک های فرزندپروری (بامریند، 1971)، همدلی (طاهری و همکاران، 2023)، رشد اخلاقی (معنوی پور، 2012) و مهارت های اجرایی (عبدالمحمدی و همکاران، 2025) پاسخ دادند. داده‌‌های گردآوری شده از طریق نرم ‌فزار spss25 و amos تحلیل شدند. یافته‌‌های پژوهش نشان داد که رابطۀ بین سبک های فرزندپروری با رشد اخلاقی و همدلی معنادار بود. با توجه به شاخص های برازش مدل، نقش میانجی کارکرد های اجرایی در رابطۀ بین سبک های فرزندپروری با رشد اخلاقی و همدلی از برازش مطلوبی برخوردار بود. همچنین نتایج آزمون سوبل حاکی از آن بود که نقش میانجی کارکرد های اجرایی در رابطۀ سبک های فرزندپروری با رشد اخلاقی معنادار بود، اما با همدلی رابطۀ معناداری وجود نداشت. به طور کلی می توان گفت سبک های فرزندپروری می‌تواند به طور مستقیم بر همدلی و به طور غیرمستقیم از طریق تاثیر بر کارکردهای اجرایی بر رشد اخلاقی اثر گذار باشد. بنابراین با توجه به نتایج حاصل از پژوهش حاضر می‌توان گفت والدین از طریق تقویت کارکردهای اجرایی می‌توانند بر رشد اخلاقی تاثیر بگذارند. همچنین اتخاذ سبک فرزندپروری مقتدرانه، همدلی بیشتری را در فرزندان پرورش می‌دهد.

structural models of executive functions, parenting styles, moral development and empathy

this study investigated the relationship between parenting styles and moral development and empathy, emphasizing the mediating role of executive functions. the method was structural equation correlation. the population consisted of female adolescents aged 15-18 in kerman city. using snowball sampling, 250 people were selected, and the participants answered questionnaires of parenting styles (baumrind, 1971), empathy (taheri et al., 2023), moral development (manavi pour, 2013), and executive skills (dawson and gora, 2012). the findings showed a significant relationship between parenting styles with moral development and empathy. according to the model fit indices, the mediating role of executive functions in the relationship between parenting styles and moral development and empathy had a favorable fit. the sobel test indicated the mediating role of executive functions in the relationship between parenting styles and moral development was significant, but not with empathy.introductionit is important to raise a generation committed to moral and social norms who can live empathetically and compatibly with others (bosliki, 2019, p. 113). moral development is a process where children’s moral arguments and attitudes towards law violations are formed and changed. to these ethics, there are guiding principles that teach people to observe justice, help each other, and behave decently (shu’a kazemi et al., 2014, p. 109). a main component of moral development is empathy (abdullah and salim, 2020, p. 35). empathy is an umbrella term. considering the role of cognition in moral evolution and empathy, the role of executive functions should be considered (yan et al., 2020, p. 37). executive functions are a neuropsychological term that includes high-level psychological processes.several studies have investigated the relationship between parenting styles and moral development. esmaili et al. (2021) found a significant positive relationship between moral development and permissive, authoritarian, and logical authority parenting.