تاثیر الگوی توانمندسازی خانواده محور بر امیدواری والدین کودکان مبتلا به عقب‌ماندگی ذهنی

زمینه و هدف: داشتن یک کودک عقب‌مانده ذهنی بار روانی و اقتصادی زیادی برای خانوار دارد که بر میزان امیدواری افراد اثر می‌گذارد. هدف مطالعه حاضر تعیین تاثیر الگوی توانمندسازی خانواده محور بر امیدواری والدین کودکان مبتلا به عقب‌ماندگی ذهنی بوده است.روش بررسی: این مطالعه کارآزمایی بالینی در سال 1402 در شهرستان علی‌آباد کتول در مورد والدین کودکان عقب‌مانده ذهنی انجام گرفته است. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده از فهرست والدین کودکان کم‌توان ذهنی، 48 نفر انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. قبل و بعد از مداخله، پیش‌آزمون و پس‌آزمون انجام یافت. در گروه مداخله 6 جلسه توانمندسازی خانواده محور برگزار شد. در گروه کنترل نیز آموزش مراقبت‌های معمول صورت گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه امید schneider بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار spss نسخه 23 و آزمون آنالیز کوواریانس یک متغیره، تی‌زوج و تی‌مستقل در سطح معناداری 0.05 استفاده شد.یافته‌ها: میانگین و انحراف معیار سن مادر در این مطالعه در گروه مداخله 8.07±36.27 سال و در گروه کنترل 5.12±34.83 بود. میانگین سن کودک در گروه مداخله 2.88±/11 سال و در گروه کنترل 1.94±10.16 بود. در میانگین نمره امیدواری گروه مداخله و کنترل، قبل از مداخله تفاوت آماری معناداری مشاهده نشد (0.582=p)، بعد از مداخله نمره امیدواری در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل افزایش معناداری یافت (0.021=p). همچنین، با حذف اثر پیش‌آزمون بین گروه مداخله و کنترل اختلاف معناداری دیده شد (0.001>p، 0.48=eta)، به طوری که 48% از تغییرات میانگین نمره امیدواری والدین ناشی از اثر الگوی توانمندسازی خانواده محور بود.نتیجه‌گیری: با توجه به اثربخشی الگوی توانمندسازی خانواده محور بر امیدواری والدین و اهمیت نقش والدین در مراقبت از کودکان عقب‌مانده ذهنی، می‌توان از این روش درمانی کم هزینه و اثربخش در مراقبت و توانمندسازی والدین استفاده نمود. 

the effect of a family-centered empowerment model on the hopefulness of parents with mentally retarded children

background & aim: raising a mentally retarded child imposes significant psychological and economic burdens on families, which can adversely affect their sense of hope. the aim of the study was to determine the effect of a family-centered empowerment model on the hopefulness of parents with mentally retarded children.methods & materials: this clinical trial was conducted in 2023 in aliabad katol, focusing on parents with mentally retarded children. a total of 48 participants were selected through simple random sampling from a list of these parents and were randomly assigned to either an intervention group or a control group. pre-test and post-test evaluations were conducted before and after the intervention. the intervention group participated in six family empowerment sessions, while the control group received routine care training. data were collected using the schneider’s hope questionnaire. statistical analysis was performed using spss version 23, employing univariate analysis of covariance, paired t-tests, and independent t-tests, with a significance level set at 0.05.results: in the intervention group, the average age of mothers was 36.27±8.07 years, compared to 34.83±5.12 years in the control group. the average age of children was 11.88±2.88 years in the intervention group and 10.16±1.94 years in the control group. no significant difference was observed in the mean hope scores between the intervention and control groups prior to the intervention (p=0.582). however, post-intervention, the mean hope score significantly increased in the intervention group compared to the control group (p=0.021). after controlling for pre-test scores, a significant difference emerged between the groups (p<0.001, eta=0.48), indicating that 48% of the variance in parents’ hopefulness scores could be attributed to the effects of the family-centered empowerment model.conclusion: considering the effectiveness of the family-centered empowerment model in enhancing parents’ hopefulness, as well as the crucial role that parents play in caring for mentally retarded children, this low-cost and effective intervention should be incorporated into programs aimed at supporting and empowering these parents.clinical trial registry: irct20191229045934n1