اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر کاهش پرخاشگری دانش‌آموزان

زمینه: مساله پرخاشگری دانش‌آموزان در مدرسه، توجه بسیاری از متخصصان و پژوهشگران را به خود مشغول داشته است. این پژوهش با هدف بررسی اثر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش پرخاشگری دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه شهرستان کرمانشاه انجام گرفت.روش‌ها: در این پژوهش آزمایشی از طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. از میان دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه شهرستان کرمانشاه با استفاده از روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای تعداد 400 نفر به تصادف انتخاب شدند و از بین آن‌ها 40 نفر که نمره بالاتر از میانگین در پرسشنامه پرخاشگری باس و پری داشتند به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش به‌مدت هشت جلسه، هفته‌ای یک‌بار به‌صورت گروهی تحت درمان به شیوه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی قرار گرفت. شرکت‌کنندگان پرسشنامه پرخاشگری باس و پری (1992) را در دو نوبت (پیش از درمان و پس از درمان) تکمیل کردند. برای بررسی آماری داده ها از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) استفاده شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان‌داد که پس از حذف تاثیر پیش‌آزمون، گروه آزمایش در کل مقیاس پرخاشگری (531/1059f=؛ 001/0p < )، کاهش معناداری نسبت بـه گروه کنترل داشته است. همچنین پس از حذف تاثیر پیش‌آزمون، گروه آزمایش در خرده‌‌مقیاس احساس پرخاشگرانه (936/639f=؛ 001/0p < )، در خرده‌مقیاس افکار پرخاشگرانه (240/154f=؛ 001/0p < ) و در رفتار پرخاشگرانه (836/502f=؛ 001/0p < )، کاهش معناداری را نسبت به گروه کنترل داشته است.نتیجه‌گیری: شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی، موجب کاهش پرخاشگری در هر سه مولفه رفتار پرخاشگرانه، احساس پرخاشگرانه و افکار پرخاشگرانه در دانش‌آموزان می‌شود.