ارزیابی غلظت برخی از فلزات سنگین در منابع آب زیر زمینی دشت قهاوند همدان

زمینه: با توجه به افزایش روزافزون آلودگی و کاهش کیفیت منابع آب زیرزمینی در اثر فعالیت های کشاورزی، صنعتی و توسعه شهری، این پژوهش با هدف بررسی غلظت آرسنیک، روی، سرب و مس در منابع آب زیر زمینی دشت قهاوند و تهیه نقشه پهنه بندی عناصر انجام یافت.روش ‌ها: نمونه برداری در فصول بهار و تابستان سال 1391 از 20 حلقه چاه در سطح دشت انجام و غلظت عناصر در نمونه ها بعد از طی مراحل آماده سازی آزمایشگاهی، توسط دستگاه icp قرایت شد. نقشه توزیع مکانی عناصر به‌روش درون‌یابی وزنی توسط نرم افزارarcgis تهیه شد. به‌منظور پردازش آماری داده ها نیز از نرم‌افزار spss استفاده شد.یافته‌ها: میانگین غلظت عناصر آرسنیک، روی، سرب و مس نمونه ها برحسب ppb در فصل بهار به‌ترتیب برابر با 2/1±5/7، 1/2±7/13، 4/0±5/2 و 2±2/9 و در فصل تابستان به‌ترتیب برابر با 2/1±9 و 9/1±1/7، 65/0±8/2 و 2/1±3/9 بود. نتایج آزمون تی تک‌نمونه‌ای به‌منظور مقایسه میانگین غلظت عناصر مورد ارزیابی در نمونه ها با رهنمود who و isiri بیانگر وجود تفاوت معنادار با حد مجاز بود (001/0 > p). به‌طوری‌که میانگین غلظت تمام عناصر پایین تر از استاندارد می‌باشد. میانگین غلظت روی در تابستان کم‌تر از بهار بود (003/0p=).نتیجه‌گیری: گرچه در حال حاضر منابع آب زیرزمینی دشت قهاوند در معرض آلودگی بیش از حد مجاز به فلزات سنگین نیست، اما استفاده بی رویه و طولانی‌مدت از نهاده های کشاورزی و همچنین استقرار صنایع آلاینده می تواند ضمن تهدید منابع آب زیرزمینی این منطقه، تبعات غیرقابل جبران از جمله مخاطرات بهداشتی برای مصرف‌کنندگان به دنبال داشته باشد.