اثرات محافظتی عصاره گیاه مریم‌گلی در برابر نفروتوکسیسیتی ناشی از جنتامایسین در رت

زمینه: تجمع داخل سلولی آمینوگلیکوزیدهای تجویز شده در کورتکس کلیه باعث ایجاد نفروتوکسیسیتی می‌شود. هدف این مطالعه، بررسی اثرات محافظتی عصاره هیدروالکلی برگ‌های گیاه مریم گلی در برابر سمیت کلیوی القاشده توسط جنتامایسین بود. روش‌ها: در این مطالعه تجربی، تعداد 40 سر رت نر از نژاد اسپراگ-دالی و دامنه وزنی 300-200 گرم به‌طور تصادفی به 5 گروه 1- کنترل، 2- شاهد که نرمال سالین به‌مدت یک هفته داخل صفاقی تزریق می‌شد، 3- گروهی که جنتامایسین (80 میلی‌گرم بازای هر کیلو وزن در روز) به‌مدت یک هفته داخل صفاقی تزریق می‌شد (gen)، 4- گروه دریافت‌کننده عصاره مریم‌گلی (50 میلی‌گرم به ازای هر کیلو وزن در روز) بعلاوه جنتامایسین با دوز 80 میلی‌گرم (gen+so 50) و 5- گروه دریافت‌کننده عصاره مریم‌گلی (100 میلی گرم بازای هر کیلو وزن در روز) به‌علاوه جنتامایسین با دوز 80 میلی‌گرم(gen+so 50) تقسیم شدند. در طول 6 ساعت آخر دوره، جهت جمع‌آوری ادرار، رت‌ها به قفس متابولیک انتقال می‌یافتند و در انتهای آن پس از بیهوشی عمیق با تیوپنتال، نمونه خون از آیورت گرفته می‌شد و کلیه چپ جهت بررسی وضعیت استرس اکسیداتیو خارج می‌شد. آنالیز آماری با استفاده از آنالیز واریانس یک‌طرفه صورت گرفت. یافته‌ها: میزان فیلتراسیون گلومرولی (gfr) که توسط جنتامایسین کاهش یافته بود به‌طور نسبی توسط مصرف عصاره مریم‌گلی بهبود پیدا کرد که منجر به کاهش غلظت کراتینین و اوره- نیتروژن پلاسما گردید. به‌علاوه، در گروه‌های gen+so میزان دفع نسبی سدیم و پتاسیم کاهش یافت و دفع مطلق پتاسیم زیاد گردید. همچنین میزان استرس اکسیداتیو که توسط جنتامایسین افزایش یافته بود توسط مصرف عصاره مریم‌گلی به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یافت. نتیجه‌گیری: عصاره مریم‌گلی دارای اثرات محافظت‌کنندگی در برابر آسیب‌های کلیوی ایجادشده توسط جنتامایسین می‌باشد که احتمالاً بواسطه خاصیت آنتی‌اکسیدانی آن است. اما تحقیقات بیشتر برای شناخت مکانیسم دقیق اثر آن لازم است.