بررسی میزان سزارین و علل آن در پرسنل زنان و مامایی شاغل در زایشگاه‌های دولتی شهر اهواز

سردبیر محترمعمل سزارین در قرن گذشته، نقش مهمی در کاهش مرگ و میر و عوارض ناشی از زایمان در مادر و جنین داشته است. اما مساله نگران‌کننده در مامایی مدرن، میزان بالای سزارین است که همه‌روزه انجام می‌گیرد. طبق نظر سازمان بهداشت جهانی، میزان مورد انتظار سزارین در کشورهای مختلف جهان باید 15-10 درصد تولدها باشد. اما متاسفانه آمار منتشرشده در اکثر نقاط دنیا به‌خصوص کشور ما تفاوت زیادی با این نسبت دارد و بسیار بالاتر است (1 و 2). به نظر می رسد که طی بیش از چهاردهه، تمایل عمومی بیشتری در بین مردم و ارایه‌دهندگان خدمات بهداشتی به انجام سزارین دیده می‌شود (1).در بین کارکنان رشته‌های زنان و مامایی هم افرادی هستند که معتقدند سزارین مناسب‌ترین روش زایمانی است و نظرات مثبتی در این زمینه منتشر کرده‌اند، درحالی‌که بعضی دیگر معتقدند سزارین یک عمل بسیار بزرگ با عوارض فراوان می‌باشد (2 و 3). بدیهی است که آگاهی از نوع نگاه گروه درمانی نسبت به مقوله زایمان انتخابی در مورد خودشان، به سیاستگزاران بهداشتی این دید را خواهد داد که آن‌ها باید نسبت به این گروه به‌عنوان عوامل تاثیرگذار در افزایش شیوع سزارین، چه میزان توجهی داشته باشند (4). لذا دراین مطالعه، پژوهشگران به دنبال تعیین میزان سزارین و علل آن در پرسنل زنان ومامایی شاغل در زایشگاه‌های دولتی شهر اهواز در سال 1390 بودند. نتایج نشان داد که 5/22 درصد افراد، سابقه زایمان طبیعی در تمام بارداری‌های خود را داشتند. 3/66 درصد افراد فقط سابقه عمل سزارین را ذکر کرده و 2/11 درصد افراد، عمل سزارین را به‌دنبال زایمان طبیعی تجربه کرده بودند. 8/33 درصد سزارین‌ها انتخابی بود. 1/74 درصد از کسانی که سزارین انتخابی شده بودند، اظهار داشتند که اگر به گذشته بازگردند این عمل را تکرار خواهند کرد. 4/ 24 درصد از شرکت‌کنندگان، عمل سزارین را برای ختم بارداری‌های بدون عارضه به اطرافیان خود پیشنهاد کرده و آن را مناسب‌تر از زایمان طبیعی می‌دانستند. میزان فراوانی سزارین در پرسنل زنان و مامایی در مطالعه ما بسیار بالاتر از میزان تعیین‌شده به وسیله سازمان بهداشت جهانی می‌باشد. علی‌رغم این‌که رشته های پزشکی، آموزش بیشتری در مورد عوارض سزارین می‌بینند، تمایل بیشتری به این روش ابراز میکنند (4). علت این امر ممکن است به‌دلیل تجربه کاری زنان شاغل در گروه علوم پزشکی و دیدن رنج ناشی از زایمان طبیعی در سایر افراد باشد. البته یکی از دلایل احتمالی دیگر می‌تواند این پیش‌زمینه باشد که سزارین، کاری تمیز و بی‌دردسر است (5). نکته قابل تامل آن است که علت عمده توصیه افراد مورد مطالعه به زنان باردار برای انجام عمل سزارین، درد زایمان بود؛ بنابراین می‌توان با ترویج روش‌های مختلف برای انجام زایمان بی‌درد یا کم‌درد از این میزان کاست.یافته‌های قابل تامل این پژوهش، هشداری جدی در مورد میزان بالای سزارین در پرسنل زنان و مامایی جامعه پزشکی است؛ چرا که اعضای کادر پزشکی به‌عنوان بازویی قوی در هدایت زنان باردار برای انجام زایمان طبیعی نقش داشته و از عوامل تاثیرگذار در افزایش یا کاهش شیوع سزارین می‌باشند.