تاثیر تمرینات بدنی در وضعیت خواب بیماران بستری بی‌حرکت تحت درمان با گچ و تراکشن

سابقه و هدف : خواب یکی از نیازهای اساسی انسان است که در بهبود سلامتی بیماران اهمیت به‌سزایی دارد. بیماران بستری در بیمارستان به دلایل مختلفی از جمله نارحتی‌های جسمی ، ناراحتی‌های روحی و عوامل محیطی دچار اختلال خواب می‌گردند. بسیاری عقیده دارند تمرینات بدنی خستگی را افزایش می‌دهد و درجاتی از آرام‌سازی را برای فرد فراهم می‌کند که منجر به خواب می‌گردد. پژوهش حاضر به منظور تعیین تاثیر تمرینات بدنی در وضعیت خواب بیماران بی‌حرکت تحت درمان با گچ و تراکشن بستری در بیمارستان‌های منتخب شهر تهران در سال 75ـ 1374 انجام شده است.مواد و روش‌ها : این پژوهش به روش کارآزمایی بالینی روی تعداد 40 نفر بیمار مرد در سنین 60-20 سال انجام شده است. ابزار گرد‌آوری داده‌ها شامل دو پرسشنامه بوده که پرسشنامه اول برای بررسی وضعیت خواب نمونه‌های واجد شرایط و دستیابی به وضعیت خواب آن‌ها در زمان‌های قبل و بعد از بستری شدن در بیمارستان استفاده شده است و پرسشنامه دوم به‌منظور بررسی وضعیت خواب واحدهای مورد پژوهش در زمان‌های قبل و بعد از انجام دادن تمرینات بدنی مورد استفاده قرار گرفته است. برای رسیدن به اهداف، سه روز بدون مداخله و شش روز با انجام دادن تمرینات بدنی شامل ورزش‌های ایزومتریک و ایزوتونیک، وضعیت خواب افراد مورد پژوهش مورد بررسی قرار گرفت و با استفاده از آزمون‌های t زوجی و کای‌دو تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها : نتایج پژوهش نشان داد که 80% بیماران دچار بی‌خوابی به‌صورت طولانی شدن زمان لازم برای شروع خواب و 75% دچار اختلال خواب به‌صورت بیداری‌های مکرر از خواب شبانه و 5/52% به بی‌خوابی از نوع بیداری صبح خیلی زود مبتلا بوده‌اند؛ یعنی همه واحدها دچار یک، یا دو یا هر سه نوع بی‌خوابی بوده‌اند و مقدار خواب شبانه آن‌ها نسبت به زمان قبل از بستری‌شدن کاهش یافته است. همچنین نتایج نشان‌داد با انجام دادن تمرینات بدنی وضعیت خواب بیماران مورد پژوهش در کلیه موارد در مقایسه با زمان قبل از انجام دادن تمرینات بدنی بهبود یافته است (001/0p < ).بحث : انجام دادن تمرینات بدنی موجب بهبود وضعیت خواب بیماران مورد پژوهش گردید، به‌طوری‌که زمان لازم برای شروع خواب کاهش یافته و از تعداد بیداری‌های شبانه و بیداری‌های صبح خیلی زود، کاسته شده است؛ لذا پیشنهاد می‌شود تمرینات بدنی به‌عنوان یک عامل غیر دارویی موثر در بهبود خواب بیماران بستری آموزش داده شود.