مقایسه غلظت فلوراید آب آشامیدنی شهرستان اسلام‌‌آباد غرب با مقادیر استاندارد

فلوراید یک عنصر طبیعی است که به‌علت فوایدی که برای مینای دندان دارد، در تغذیه انسانی حایز اهمیت است و برای اولین‌بار در‌ سال 1997، مقدار دریافت کافی آن تعیین شد ‌(1). مکانیسم فواید ذکرشده برای فلوراید در سلامت دندان به دو صورت است: اولاً این عنصر در ساختمان مشبک نمک‌های فسفات کلسیم دندان مانند هیدروکسی‌آپاتیت دندان، جایگزین گروه هیدروکسیل می‌شود و فلورو‌آپاتیت را تشکیل می‌دهد که سخت‌تر است و کم‌تر برداشت می‌شود (2). ثانیاً فلوراید به‌عنوان یک عامل ضد‌میکروب و مهار‌کننده آنزیمی در حفره ‌دهانی عمل می‌نماید (1). عمده‌ترین منابع غذایی فلوراید عبارتند از آب آشامیدنی، غذاهای فرآیند‌شده که با آب ‌فلوریده تهیه شده‌اند، چای و غذاهای دریایی (1 و 2). با استناد به فرم گزارش مشکلات اولویت‌دار بهداشتی که به نامه شماره 1337/12ف، مورخ 7/12/1389 ضمیمه و از مرکز بهداشت شهرستان اسلام‌آباد‌غرب به معاونت امور‌ بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ارسال گردیده‌است، بالا‌بودن شاخص میزان پوسیدگی دندان در بین دانش‌آموزان، یکی از 5 مشکل اولویت‌دار شهرستان اسلام‌آباد غرب می‌باشد (3). مطابق آخرین ویرایش استاندارد ملی شماره 1053 با عنوان آب آشامیدنی (4) و نیز استاندارد سازمان بهداشت جهانی در مورد آب آشامیدنی (2)، حداقل مقدار فلور آب 5/0 و حداکثر آن 1 میلی‌گرم در لیتر ذکر شده‌است. با توجه به ارتباط بین میزان فلوراید آب و سلامت دندان در مطالعات قبلی (5)، در این بررسی، مقدار فلوراید 200 نمونه آب آشامیدنی از نقاط مختلف شهری و روستایی شهرستان اسلام‌آباد غرب که به‌منظور کنترل مستمر طی سال‌های 89-1380 در آزمایشگاه آب مرکز بهداشت استان کرمانشاه مورد آزمون قرار گرفته ‌بود (بر اساس استاندارد ملی 1053) استخراج و با نرم‌افزار آماری spss نگارش 16 تجزیه و تحلیل گردید. لازم به ذکر است که نتایج آزمایش‌ها از مرکز بهداشت استان به مرکز بهداشت شهرستان، کتباً گزارش شده‌است. نتایج مطالعه نشان داد که میانگین فلوراید آب شهرستان در دهه گذشته 32/0 میلی‌گرم در لیتر و دامنه غلظت آن از 9/0-0 متغیر بوده است. بر اساس استاندارد ملی 1053 و نیز استاندارد سازمان بهداشت جهانی برای آب آشامیدنی، فقط 5/19 درصد نمونه‌ها استاندارد و 5/80 درصد آن‌ها غیر‌استاندارد (کم‌تر از 5/0 میلی‌گرم در لیتر) بودند. بنابر‌این می‌توان گفت: اگر علت اصلی پوسیدگی دندان در بین دانش‌آموزان، پایین بودن میزان فلوراید آب آشامیدنی نباشد، بی‌شک یکی از علل اصلی و زمینه‌ساز مشکلات دندان در این شهرستان است. پیشنهاد می‌گردد وزارت بهداشت و نیز معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه جهت مرتفع نمودن این مشکل (پایین بودن فلوراید آب آشامیدنی) و مشکلات بعدی ناشی از آن (پوسیدگی دندان)، بودجه و امکانات بیشتری اختصاص دهند تا مرکز بهداشت شهرستان بتواند در مدارس اسلام‌آباد، اقدامات مداخله‌ای لازم از قبیل وانیش رزین فلوراید، تامین دهان‌شویه، فلوراید درمانی و گذاشتن شیارپوش را انجام دهد. همچنین مرکز بهداشت جهت فلورینه کردن آب شهرستان، تدابیر لازم را اتخاذ نماید.