بررسی رابطۀ بین توسعۀ گردشگری و اشتغال‌زایی در مناطق روستایی اورامان

سیاست‌گذاری و برنامه‏ریزی مطلوب مقاصد گردشگری روستایی، مستلزم شناخت و ارزیابی وضع موجود است. پژوهش حاضر، ابتدا به بررسی و تحلیل توسعۀ گردشگری در روستاهای منطقه اورامان استان کردستان پرداخته و سپس با ارزیابی وضعیت اشتغال‌زایی گردشگری در این منطقه روستایی، رابطۀ بین این دو متغیر را براساس زمینه‌های غالب گردشگری مورد تحلیل قرار داده است. جامعۀ آماری، ساکنین 30 روستای شهرستان‌های سروآباد و کامیاران بودند. متغیر «توسعۀ گردشگری روستایی»، در سطح روستا سنجیده شد و برای این منظور با طراحی کاربرگ جامعی، داده‌های مورد نیاز پیرامون موقعیت روستاها، زیرساخت‌های عمومی مورد نیاز و تسهیلات تخصصی پشتیبان گردشگری، انواع جاذبه‌ها و میراث ملموس و ناملموس موجود و قابل بهره‌‌برداری، محصولات و رویدادهای گردشگری در روستاهای مورد مطالعه، از طریق مصاحبه با مدیران محلی گردآوری شد. با انتخاب نمونه‌ای به حجم 300 نفر، ابعاد و مولفه‌های متغیر «اشتغال‌زایی گردشگری روستایی» نیز با طراحی و اعتبارسنجی پرسش‌نامۀ دیگری در سطح افراد مورد سنجش قرار گرفت و برای مطابقت با متغیر «توسعۀ گردشگری روستایی»، در سطح روستاها خلاصه‌سازی شد. امتیازات بالاتر هر دو متغیر، با برتری معنی‌دار آماری، متعلق به روستاهایی بود که هم از میراث‌های فرهنگی و هم جاذبه‌های طبیعی برخوردار بودند. روستاهای دیگر، یک گروه نسبتاً همگن و نابرخوردار از توسعه گردشگری و بی‌بهره از مشاغل گردشگری بودند. بین دو متغیر توسعه گردشگری و اشتغال گردشگری، به‌ویژه در روستاهای برخوردار از هر دو نوع جاذبه‌های فرهنگی-تاریخی و طبیعی که از وضعیت مناسب‌تری در رابطه با هر دو متغیر نیز برخوردارند، بیش از 67 درصد همبستگی مثبتِ معنی‌دار وجود دارد. بنابراین، با برنامه‌ریزی‌های راهبردیِ سنجیده و آینده‌نگر و پشتیبانی‌های سازمانی، می‌توان امیدوار بود که میراث‌های ارزشمند فرهنگی و تاریخی اورامان کردستان، از طریق سازوکار گردشگری روستایی، علاوه بر هویت قومی، بتوانند اثرگذاری‌های پایداری بر وضعیت اقتصاد و معیشت این مردمان نیز داشته باشند. 

investigating the relationship between tourism development and job creation in rural areas of oraman

desirable policy-making and planning for rural tourism destinations requires understanding and evaluating the status quo. in this paper, the tourism development in the villages of the oraman, kurdistan province and its contribution to employment generation is explored and then, by evaluating the status of employment tourism in this rural area, the relationship between these two variables is analyzed based on the dominant tourism contexts. the statistical population consisted of the residents of 30 villages in sarvabad and kamyaran counties. the rural tourism development was measured at the rural level by designing a comprehensive worksheet. the data on major public infrastructure and tourism facilities, types of attractions and tangible and intangible heritage, tourism products, and events in the studied villages were collected through interviews with local managers. by selecting a sample of n=300 people, the rural tourism employment dimensions were also measured at the level of individuals by designing and validating another questionnaire, which was then summarized at the rural level to be compared with the variable of rural tourism development. villages with cultural heritage and natural attractions gained higher scores that were statistically significant. other villages formed a relatively homogeneous group that was deprived of tourism development and job creation. there was a significant positive correlation (more than 67 percent) between tourism development and tourism job creation, especially in villages that had both cultural-historical and natural attractions, and were in a favorable situation with respect to both variables. therefore, with calculated and visionary strategic planning and organizational support, the valuable cultural and historical heritage of the oraman, through the rural tourism mechanism,  can also have a sustainable impact on the economy and livelihoods of the local people in addition to their ethnic identity.