رابطه مفاهیم «فرّه» و «خویشکاری» براساس متون پهلوی و کارکرد اجتماعی آنها در اندیشه سیاسی ایران باستان
|
|
|
|
|
نویسنده
|
سنگاری اسماعیل ,کرباسی علیرضا
|
منبع
|
مطالعات ايراني - 1396 - دوره : 16 - شماره : 31 - صفحه:127 -139
|
چکیده
|
بسیاری از واژه هایی که در متون پهلوی به کار رفته است، فارغ از معانی انتزاعی و نظری شان، کارکردی عمل گرایانه در صحنه اجتماعی ایران باستان داشته اند. از مهم ترین این واژه ها، «فرّه» و «خویشکاری» میباشند که ارتباط نزدیکی با یکدیگر داشته و در معنای عملی خود، از کارکردی یکسان برخوردارند؛ متون پهلوی ـ با تاکید بر دینکرد ـ نشان می دهند که این دو واژه نسبت مستقیمی با یکدیگر دارند. درواقع، خویشکاری در هر فرد ظرفیتی از فروغ ایزدی و روشنایی مطلق می باشد که همان فرۀ یزدانی است و به هر آفریده ای به اندازۀ تاب و توان و انجام خویشکاری آفرینشی او، اعطا می گردد. این نور یا روشنایی، از بهترین نوع خویشکاری از سوی هر فردی حاصل می شود که فرد در جایگاه خویش و در ساختار طبقاتیاش از بهترین کارکردها در جهت نیرومند ساختن عوامل حیات و زندگی بهره می برد و به موجودات مینوی مانندتر می شود و بدین ترتیب، شایستۀ لقب «فرّه مند» می گردد. شیوۀ پژوهش، توصیفیتحلیلی است و هدف آن که با بررسی منابع دست اول پهلوی و مطابقت آن با ساختار اجتماعی ایران باستان انجام شده، نشان دادن پیوند این دو مفهوم است که در حقیقت، آمیزه ای میان نظر و عمل در نزد فرزانگان ایران باستان بوده است تا از این طریق بتوان بیشترین بازده و نتایج عینی را از فعالیّت های مردم در جهت پایداری و ثبات بنیان قدرت به دست آورد.
|
کلیدواژه
|
فرّه، خویشکاری، طبقهاجتماعی، نور ایزدی، آفرینش
|
آدرس
|
دانشگاه اصفهان, بخش تاریخ, ایران, دانشگاه تهران, ایران
|
پست الکترونیکی
|
alireza.karbasi63@gmail.com
|
|
|
|
|