رمان و صلح جهانی: یاری گریهای یک ژانر ادبی

کانت در رساله مشهورش با عنوان صلح جاویدان، بر این باور بود تا صلح در سطح جهانی به هدفی دست‌یافتنی مبدل نشود، نه تنها کار بشر رو به سامان نمی‌گذارد بلکه حتی اخلاق و حقوق بشری تحقق کامل نخواهد یافت؛ با این همه، خود کانت و بسیاری دیگر از فیلسوفان بعد از او، باور داشتند که چنین خواست و آرزوی بلندی به سادگی شدنی نیست و راه بسیار صعب و دشواری در پیش است. وانگهی، به زعم بسیاری، صلح جهانی صرفا شکل‌گیری ترتیبات و نهادهای اجتماعی یا سیاسی نیست، بلکه بیشتر از اینها، نوعی فرهنگ و شیوه‌زیست و شیوه نگرش به مسائل و مشکلات جهانی است؛ در واقع نوعی هستی‌شناسی به انسان و مسائل آن است. به این معنا، صلح بیش از هر چیز دیگری از فرهنگ و هنر تغذیه می‌کند. و البته فرهنگ و هنر شبیه همان تلاش‌های گام به گامی هستند که در زمانی بلند و دراز می‌توان تاثیرات آنها را دید.سوال پژوهش حاضر این است که رمان به عنوان یکی از ژانرهای ادبی چه کمکی می‌تواند به شکل‌گیری و تداوم ذهنیت صلح به طور کلی، و صلح جهانی به طور خاص، انجام دهد؟ در پاسخ باید گفت که رمان به دلیل ویژگی‌هایش اساسا ژانر ادبی صلح است. با استفاده از نظریه ادبی میخائیل باختین، تلاش می‌کنیم تا نشان دهیم که رمان به مثابه یک ژانر، در ذات خودش، گفتگویی، گشوده، باز، همدلانه، دیگرپذیر.... است؛ روش این پژوهش توصیفی و تبیینی است.

the novel and world peace: the contributions of a literary genre

kant, in *perpetual peace*, argued that global peace must become an achievable goal; otherwise, human affairs will remain in disorder, and morality and human rights will not be fully realized. however, he and many later philosophers acknowledged the immense challenges of attaining such an aspiration. world peace resembles camus’ sisyphus, who endlessly rolls a boulder uphill—an arduous yet essential task.peace is more than political institutions; it is a cultural mindset, a way of seeing global issues. it is nurtured through culture and art, whose long-term influence shapes societies. this study explores how the novel, as a literary genre, fosters a mindset of peace, particularly world peace. by its nature, the novel is a genre of dialogue, openness, and empathy. drawing on mikhail bakhtin’s literary theory, this research argues that the novel encourages pluralism and understanding, essential for peacebuilding through its descriptive-explanatory approach, the study demonstrates that literature—especially the novel—creates spaces for diverse voices, promoting tolerance and coexistence. in this way, novels serve not only as artistic expressions but also as catalysts for a culture of peace.