هویت سیاسی فرقه‌ای و ثبات سیاسی در عراق؛ تحلیل مقایسه‌ای عصر صدام و پساصدام

عراق، تحت تاثیر روندها و رقابت‌های ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به کانون منازعات تبدیل شده است. فروپاشی حکومت صدام، بحران هویت سیاسی فرقه‌ای را که در دوران صدام مخفی بود، به چالش اصلی جامعه سیاسی عراق تبدیل کرد. بررسی جامعه‌شناختی این هویت‌ها به‌ویژه کردها، تشیع و اهل تسنن نشان می‌دهد که گرایش به «خرده‌گروه‌گرایی» برای برآورده کردن مطالباتشان و تشکیل هویت‌های مقاومت در برابر دولت و هویت ملی عراقی ناشی از فضای باز سیاسی پس از صدام روند صعودی داشته است. هویت‌های سیاسی عراق این دغدغه را در برابر دولت ملی دارند که نخبگان سیاسی همچون گذشته به‌دنبال ایجاد هویتی مسلط بر سایر هویت‌ها هستند. نتیجه این وضعیت، تقویت هویت‌های فروملی، افزایش بحران و بی‌ثباتی سیاسی عراق پس از صدام بوده است. این هویت‌ها با رویکرد فروملی به ایجاد، تقویت و تداوم شکنندگی در ساختار سیاسی عراق منجر شده‌اند. این مقاله که از روش توصیفی و تحلیلی استفاده می‌کند، هدفش بررسی تاثیر هویت‌های سیاسی عراق پساصدام در ایجاد بی‌ثباتی سیاسی این کشور است. سوال اصلی نوشتار پیش رو این است: هویت‌های سیاسی برآمده از عراق پساصدام چه تاثیری در بی‌ثباتی سیاسی این کشور داشته است؟ یافته مقاله نشان می‌دهد، گرایش به خرده‌گروه‌گرایی در برابر دولت ملی که به تشکیل هویت‌های مقاومت منجر شده است، «بی‌ثباتی سیاسی» را در چشم‌انداز آینده عراق در پی خواهد داشت.

sectarian political identity and political stability in iraq: a comparative analysis of the saddam and post-saddam eras

iraq has become a hotbed of conflict as a result of regional, national, and international trends and competitions. the political-sectarian identity crisis that was concealed during saddam’s reign has become the primary challenge of the iraqi political society after the fall of his regime. a sociological investigation of these identities, especially among kurds, shiites, and sunnis, demonstrates that the political open space after saddam increased their tendency towards “sub-sectarianism” to meet their demands and create identities of resistance against the government and the iraqi national identity. iraq’s political identities are also concerned that political elites, as in the past, seek to establish an identity to dominate others. as a result, supranational identities have grown stronger, and post-saddam iraq has experienced more crises and political instability. these supranational identities have ultimately caused and added to the fragility of the iraqi political system. therefore, this descriptive-analytical study aimed to investigate the role of political identities in the political instability of iraq in the post-saddam era. the main research question was as follows: what was the role of political identities emerging in the post-saddam era in the political instability of iraq? results showed that the emergence of resistance identities as a result of sub-sectarianism tendencies against the national government will lead to “political instability” in the future of iraq.