سیاسی‌شدن هویت‌های قومی و مذهبی از منظر مبانی نظری ثبات سیاسی در مصر بعد از بهار عربی (2011-2022)

یکی از مهم‌ترین مباحث و موضوعات در جامعه شناسی جدید، «سیاست هویتی» است. سیاست هویتی در اشاره به سیاسی شدن هویت‌های قومی، فرهنگی، زبانی، مذهبی و فعالیت و مشارکت سیاسی گروه‌های قومی -مذهبی برای پیگیری خواسته‌ها، حقوق شهروندی و تعیین سرنوشت خود به کار می‌رود. در چند دهه‌ی اخیر خاورمیانه به مهم‌ترین منطقه‌ی کانونی تروریسم و خشونت‌های قومی-مذهبی بدل شده است. با شروع دومینوی ناآرامی در سرزمین‌های عربی در سال 2011، مصر از اولین دولت‌های عرب بود که به‌عنوان خاستگاه و نقطه‌ی آغاز این طغیان‌ها دستخوش تحولات سیاسی و اجتماعی شد. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی محقق از مدل نظری «دولت-ملت سازی» استفاده نموده است تا به مهم‌ترین علل سیاسی شدن هویت‌های قومی و مذهبی در مصر بعد از بهار عربی پاسخ دهد؟ یافته‌ها نشان می‌دهد علل سیاسی شدن هویت‌های قومی و مذهبی ارتباط مستقیمی با مبانی نظری ثبات سیاسی در این کشور آفریقایی دارد . کشور مصر با برخورداری از جامعه‌ی مدنی نسبتا قوی توانست مرحله‌ی گذار را طی کند و پس از انقلاب در شاخص‌هایی چون ثبات سیاسی، تعدد احزاب، نرخ بیکاری، نرخ تورم، نرخ فقر و دسترسی به اینترنت پیشرفت داشته ‌باشد. اما علی‌رغم این پیشرفت‌ها، نبود اجماع در تبیین هویت ملی، خلل در انتقال با ثبات قدرت و گستره عمیق و وسیع فعالیت ارتش به عنوان موانعی برای پروسه دولت-ملت‌سازی موفق در مصر هنوز مشهود است.

politicization of ethnic and religious identities from perspective of political stability in egypt after arab spring (2011–2022)

identity politics is among the prominent topics of novel sociology. in fact, the instances of identity politics include the politicization of ethnic, cultural, linguistic, and religious identities as well as the political activity and participation of ethnoreligious groups to pursue their desires, citizenship rights, and self-determination. the middle east has emerged as the major focal point for terrorism and ethno-religious conflicts in recent decades. egypt was among the first arab states to undergo political and social changes following the onset of successive unrest and political movements in arab states in 2011. hence, the main research question is as follows: “what are the most important sociological and domestic factors affecting the politicization of ethnic and religious identities in post-arab spring egypt?” to address this questions, a descriptive-analytical method was employed. according to the findings, the causes of ethnic and religious identity politicization in egypt are directly related to the “political stability” of this african country. due to a relatively strong civil society, egypt managed to go through the transition stage and make progress in various indicators such as political stability, plurality of parties, unemployment rate, inflation rate, and poverty rate. nevertheless, the lack of consensus on national identity, disruption in the stable transfer of power, and the deep and broad scope of the army’s activities still remain the obstacles to successful political stability in egypt.