اسپانیا و مذاکرات هسته ‎ای ایران: محدودیت ها و رویکرد قدرت نرم

تحریم‌‎‌های تحمیلی بر ایران برای مهار برنامه هسته‌‎ای ایران منجر به تهدید امنیت انرژی برای واردکنندگان عمده نفت از ایران ازجمله اسپانیا شد. با آغاز مسئله هسته‌ای ایران، اسپانیا می‌توانست در قبال ایران سیاست‎های مختلفی ازجمله رهبری، نقش منفعلانه و یا نقش فعال و تسهیل‌‎کننده سیاست‎های کلان اتحادیه اروپا را پایه‌‎ریزی کند. سوال اصلی این پژوهش عبارت است از: اسپانیا چه نقشی را در حصول برجام در چارچوب اتحادیه اروپا ایفاء کرد؟ فرضیه پژوهش بیان می‌کند که اسپانیا با استفاده از منابع قدرت نرم نقش تسهیل‌‎کننده و اعتماد ساز را در گفتگو‎های ایران با غرب را تا حصول برجام ایفا نمود. به‎‌منظور پاسخ به سوال اصلی پژوهش از چارچوب نظری قدرت نرم جوزف نای استفاده‌شده است. روش پژوهش کیفی با تمرکز بر تحلیل گفتمان سه‎بعدی فرکلو است و اطلاعات مورد‎استفاده با روش اسنادی (کتابخانه‌‎ای) گردآوری‌ شده‌اند. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهند که اسپانیا با استفاده از مولفه‌های قدرت نرم هم در جهت پیشبرد راهبرد اتحادیه اروپا در قبال ایران و هم در جهت افزایش نفوذ در اتحادیه اروپا عمل نمود. در‎واقع، اسپانیا در نوع رویکرد خود در قبال ایران، مسئله بهبود وضعیت خود در درون ساختار تصمیم‌گیری اتحادیه اروپا را در نظر داشت. خلق گفتمان‎های گوناگونی همچون گفتگوی ائتلاف تمدن‎ها و نزدیکی و دوستی در دوران ساپاترو،گفتمان اعتماد ساز، نقش منطقه‎ای ایران، دیپلماسی انرژی و گفتمان حقوقی دوران راخوی همگی در جهت خلق و استفاده از قدرت نرم در تغییر رویکرد هم در ایران و هم در اتحادیه اروپا اتخاذ گردیدند.