تبیین هستی شناسانه « قدرت » در قرآن کریم از منظر نظریه های روابط بین الملل

قرآن کریم مبدا و منشا تمام قدرت عالم هستی را در همه ابعاد آن ناشی از اراده خداوند می‌داند؛ بنابراین، ضروری است به تبیین هستی شناسانه قدرت؛ ابعادی چون ماهیت وجودی، نقش و عناصرتشکیل دهنده آن و تبیین عوامل مادی و غیرمادی مولفه قدرت پرداخته شود. بر همین اساس پژوهش کنونی به دنبال بررسی این مسئله است: دیدگاه قرآن کریم و نظریه‌های روابط بین‌الملل، نسبت به قدرت چیست؟ روش پاسخگویی به این پرسش توصیفی–تحلیلی و گردآوری اطلاعاتی آن کتابخانه‌ای و اینترنتی است. نتیجه کلی این مقاله نشان می‌دهد، نظریه‌های روابط بین‌الملل به لحاظ هستی شناسی مولفه‌های قدرت را منبعث از ساختار مادی و غیر مادی، اعم از نظامی، اقتصادی یا ایدئولوژیکی می‌دانند و آن را مذموم در ایجاد و عملیاتی و اجرایی کردن می‌دانند. اما قرآن کریم برخلاف نظریه‌های روابط بین‌الملل قدرت و مولفه‌های غیر مادی آن را تقدم بر عوامل مادی دانسته و به نوعی «قدرت» ممدوح تلقی می‌شود. نظریه‌های روابط بین‌الملل به دنبال کسب قدرت در جهت سلطه و برتری بر دیگران را برای رضای نفس خود دانست و منازعه و جنگ اصالت دارد و صلح پدیده عارضی و مقطعی است. درحالی‌که قرآن کریم هرکسی که (افراد و جامعه) قدرت و عناصر آن از طرف خداوند دریافت کند و قدرت تولید شده به اراده الهی را در مسیر رضایت حق‌تعالی صرف کند، در هیچ زمان و مکانی غالب نخواهد شد.

ontological interpretation of power in the holy quran from an international relations perspective

the holy quran describes god’s will as the genesis and wellspring of any and all power in the universe. therefore, it is necessary to interpret the concept of power ontologically and to analyse its essence, function, and constituent elements, as well as its substantial or abstract features. in this regard, the research addresses the following question: what are the quran’s and international relations’ viewpoints on the notion of power? the descriptive-analytical method has been used to answer this question, and a desk research strategy to collect data from the library and the internet. the fundamental result is that theories of international relations separate power components into substantial and abstract structures, such as militaristic, economic, and ideological, and see it negatively when it becomes operational. unlike international relations theories of power, however, the holy quran gives the abstract components of power priority over its substantial components and praises them. international relations theories see power as a means of achieving domination over others and self-satisfaction. furthermore, such views promote war and see peace as a peripheral and temporary phenomenon. according to the holy quran, people who receive power from god (whether individuals or society members) and employ this god-given power to please the almighty god will never dominate others in any period or location.