بررسی مقایسه ای الگوی حکمرانی خوب بین دو کشور مصر ‌تونس از 2011تا 2019

پایان دهه 1990 ، رویکرد حکمرانی خوب مورد توجه قرار گرفت و برنامه عمران سازمان ملل و صندوق بین‌المللی پول آن را به عنوان کلید معمای توسعه مطرح نمودند. هرچه حاکمیت قانون بیشتر و دستگاه قضایی کارآمدتر و میزان مشارکت بیشتر باشد، حکمرانی بهتر است. دهه گذشته در خاورمیانه شاهد انقلابهای عربی در اعتراض به حکومتهای دیکتاتوری و سیاستهای تبعیض آمیز بوده ایم که می‌توان گفت حکمرانی خوب یکی از مسیرهای پیش روی آنان برای جبران گذشته است. در این پژوهش به بررسی دو کشور مصر و تونس می‌پردازیم. جهت ارزیابی موقعیت این دو کشور، از شش شاخص حکمرانی خوب یعنی کنترل فساد، حاکمیت قانون، کیفیت قوانین و مقررات، کارایی و اثربخشی دولت، ثبات سیاسی و حق اظهارنظر و پاسخگویی بهره می‌گیریم. پرسش پژوهش این است که به صورت تطبیقی، تونس و مصر پس از بهار عربی توانسته اند به چه جایگاهی از لحاظ حکمرانی خوب دست یابند؟ روش پژوهش مقاله توصیفی-تحلیلی و از نوع مطالعات تطبیقی است. هدف انجام پژوهش مقایسه وضعیت دو کشور مصر و تونس از نظر دستیابی به الگوی حکمرانی خوب پس از انقلاب می‌باشد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تونس به علت برخورداری از طبقه‌ی متوسط پویا، جامعه مدنی نسبتاً قوام یافته و متکثر، ارتش کوچک و حرفه‌ای، تجانس قومی-مذهبی و انسجام جناح‌های مختلف، تا حدودی به ثبات دست یافته و دارای امتیاز بهتری در زمینه‌ی حکمرانی خوب است، اما کشور مصر به دلیل تنش‌های سیاسی-مذهبی، دخالت گسترده‌ی ارتش در سیاست، کودتای 2013 پس از انقلاب در نوعی بی‌ثباتی سیاسی به سرمی‌برد و این امر در کاهش امتیاز آن در زمینه‌ی حکمرانی خوب اثرگذار بوده است.

a comparative study of the model of good governance between the two countries of egypt and tunisia from 2011 to 2019

good governance received attention at the end of 1990s and was considered the key to development by the united nations development programme (undp) and the international monetary fund (imf). the more the rule of law is in effect, the more the judicial system is efficient, and the higher the participation rate is, the better the governance is applied. the middle east witnessed, in the last decade, arab uprisings against dictatorial regimes and discriminatory policies, in which good governance is deemed to be one of the possible ways to compensate for the past. this research investigates egypt and tunisia. to evaluate the status of these two countries, the six indicators of good governance are used: control of corruption, rule of law, regulatory quality, government effectiveness, political stability, and voice and accountability. this research seeks to comparatively find out what status of good governance tunisia and egypt have reached after the arab spring. this is a descriptive, analytical, and comparative study aimed at comparing the status of egypt and tunisia in terms of achieving a post-revolution good governance paradigm. the results indicated that tunisia has relatively achieved stability, with a higher score in good governance, due to having a dynamic middle class, a fairly consistent and pluralistic civil society, small professional armed forces, ethnic-religious homogeneity, and consistency of different fractions. egypt, in contrast, lives out in somewhat political instability, leading to reduced score in good governance, due to political-religious conflicts, deep involvement of armed forces in politics, and post-revolution 2013 egyptian coup d’état.