ضرورت بازنگری اصل عدم مداخله در پرتو هنجارهای نوظهور در حقوق بشر

تفوق اصل عدم‌مداخله به عنوان یکی از اصول تثبیت شده در حقوق بین‌الملل و به طور خاص منشور سازمان ملل، اگرچه تا سال‌های آغازین قرن بیست و یکم نیز ادامه یافت، با این وجود به نظر می‌رسد در پرتو تحولات پرشتاب حقوق بشر در عصر جدید، چنین اقتداری با چالش‌ها و محدودیت‌های اساسی مواجه شده باشد. تحولاتی که اینبار به جای توسل به مکانیسم‌های حکومتی حقوق بشر، در اقدامی بی‌سابقه و به عنوان نقطه‌عطفی در روند توسعه حقوق بشر، با دور زدن حاکمیت ملی، ارکان اساسی آن را نشانه رفته و عملاَ به حاشیه رانده است. در واقع این پرسش اصلی قابل طرح است که در چارچوب گسترش هنجارهای حقوق بشر معاصر، اصل عدم‌مداخله چه تحولات هنجاری و ساختاری را شاهد بوده و این تحولات با چه چالش‌هایی روبه‌رو بوده است؟ در پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی به بررسی این تحولات و چگونگی تاثیرگذاری آن بر ماهیت و گستره اصل عدم مداخله از زاویه‌ای متفاوت پرداخته شده است. برآیند کلی این تحقیق حاکی از این واقعیت است که تبدیل حاکمیت به مسئولیت و شکل گیری تئوری مسئولیت حمایت، تحریم‌های اقتصادی هدفمند و مداخله نظامی به قصد مبارزه با تروریسم نمونه‌هایی از این دست هستند که علاوه بر تعارض تئوریک با مطلق گرایی اصل عدم مداخله، در عمل نیز، قدرت بلامنازع دولت‌ها را به‌ویژه در عرصه حقوق بشر به نحو چشمگیری تنزل داده‌اند.

The Necessity of Reviewing the Principle of Non-intervention in the Light of Emerging Human Rights Norms

The nonintervention rule is one of the established principles of international law, particularly the United Nations Charter, Although that has endured Until the early years of the twentyfirst century, However given the rapid evolution of human rights in the modern era, it appears that such a principle faces numerous challenges and constraints. Instead of resorting to sovereignty mechanisms of human rights, such changes, in an unprecedented movement and a turning point in the development of human rights, have targeted its fundamental principles and pushed them to the margins by circumventing national sovereignty. In fact, the main question that arises is, within the context of expanding contemporary human rights norms, what normative and structural developments has the nonintervention rule seen, and what challenges have these changes faced? This descriptiveanalytical study examined such changes and how they affect the nature and score of the nonintervention rule from a different perspective. The finding showed that transforming sovereignty into responsibility, as well as the establishment of Responsibility to Protect (R2P), purposive sanctions, and military intervention under the guise of fighting terrorism, are examples that not only have theoretical contradictions with the nonintervention rule’s absolutism, but have also significantly weakened states’ undisputed power in terms of human rights.