تحلیل واکنش ضربه اثرات بلند مدت شوک درآمدهای نفتی و نرخ ارز بر کسری تجاری ایران

کسری تجاری موضوعی است که به ‌طور گسترده در دنیای اقتصاد و تجارت بین‌الملل مورد بحث قرارگرفته است و تفاوت بین ارزش کل واردات یک کشور و کل صادرات آن است. در حالی ‌که برخی کسری تجاری را یک پدیده منفی می‌دانند که نشان‌دهنده ناتوانی یک کشور در رقابت جهانی است، برخی دیگر استدلال می‌کنند که در شرایط خاصی می‌تواند سودمند باشد. به ‌طور کلی، کسری تجاری یک موضوع پیچیده با پیامدهای مثبت و منفی است و تاثیر آن بر اقتصاد یک کشور به عوامل مختلفی ازجمله اندازه و مدت کسری بودجه و همچنین سلامت کلی اقتصاد بستگی دارد. تجارت خارجی در اقتصاد کشورهای مختلف، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، نقش بسیار حساسی ایفا می‌کند. بخش تجارت خارجی یکی از مهمترین بخش‌های اقتصاد است که ضمن تاثیر گذاری بر سایر بخش‌ها از آنها نیز تاثیر می‌پذیرد. با توجه به اهمیت بخش خارجی و تراز تجاری کشور، هدف این مطالعه تحلیل و بررسی اثرات بلندمدت شوک درآمدهای نفتی و نرخ ارز بر کسری تجاری ایران با استفاده از داده‌های فصلی طی دوره 2022-2004 با استفاده از تکنیک واکنش ضربه(irf) می‌باشد. نتایج نشان دادند بر اساس تخمین یوهانسن رابطه بلندمدت در الگو بر حسب تولید ناخالص داخلی، می‌باشد که این رابطه نشان دهنده عرضه کل است. توابع واکنش ضربه نیز آشکار کردند که شوک درآمدهای نفتی در کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت اثر منفی و معنادار بر حساب جاری دارد. همچنین شوک نرخ ارز در کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت اثر مثبت و معنادار بر حساب جاری دارد.طبقه­بندی jel: f19, f32.کلیدواژه‌ها: تحلیل واکنش ضربه، شوک درآمدهای نفتی، شوک نرخ ارز، حساب جاری. [1]. نویسنده مسئول

impulse response analysis of the long rum effects of oil revenue and exchange rate shocks on iran's trade deficit

impulse response analysis of the long rum effects of oil revenue and exchange rate shocks on iran’s trade deficitmahbube al-sadat amir shakrami phd student in economics, isfahan (khorasgan) branch, islamic azad university, isfahan, iran, (mahboob.shahkarami@gmail.com) hossein sharifi renani [1]associate professor, department of  economics, isfahan (khorasgan) branch, islamic azad university, isfahan, iran, (h.sharifi@khuisf.ac.ir) sara ghobadi assistant professor, department of  economics, isfahan (khorasgan) branch, islamic azad university, isfahan, iran, (sghobadi@iau.ac.ir) received: 2024/11/26     accepted: 2025/01/13abstract 7trade deficit is a widely discussed topic in the world of economics and international trade, and it is the difference between the value of a country’s total imports and its total exports. while some see the trade deficit as a negative phenomenon that indicates a country’s inability to compete globally, others argue that it can be beneficial under certain circumstances. in general, the trade deficit is a complex issue with positive and negative consequences, and its impact on the economy of a country depends on various factors, including the size and duration of the budget deficit, as well as the overall health of the economy. foreign trade plays a very important role in the economy of various countries, especially in developing countries. the foreign trade sector is one of the most important sectors of the economy, which affects other sectors and is also affected by them. given the importance of the foreign sector and the country’s trade balance, the aim of this study is to analyze and investigate the long run effects of shocks of oil revenues and exchange rates on iran’s trade deficit using seasonal data during the period 2014-2023 using the impulse response function technique (irf). the results showed that based on johansen’s estimate, the long run relationship in the model is based on gdp, which indicates the total supply. the  irf also revealed that the shock of oil revenues in the short, medium and long run has a negative and significant effect on the current account. also, the exchange rate shock has a positive and significant effect on the current account in the short, medium and long run.jel classification: f19, f32. [1]. corresponding author