نقش میانجی تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی در رابطه بین استرس والدینی و نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر

زمینه و هدف: با توجه به شیوع بالای اختلال‌های اضطرابی در نوجوانان، این دوره مرحله اصلی شکل‌گیری نشانگان اضطرابی ازجمله اختلال اضطراب فراگیر است. علل و عوامل متعددی در ایجاد این اختلال دخیل هستند. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی در رابطه بین استرس والدینی و نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر بود.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر بنیادی، مقطعی و توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان متوسطه دوم شهر مشهد (63000 =n) در سال 1403-1402 بود که تعداد 203 نفر از آن‌ها و یکی از والدینشان (203 والد) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. در این پژوهش از شاخص استرس والدینی (آبیدین، 1995)، مقیاس تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی (کارتون و همکاران، 2007) و پرسشنامه اضطراب کودکان و نوجوانان مبتنی بر پنجمین راهنمای تشخیص و آماری اختلال‌های روانی (موریس و همکاران، 2017) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از روش همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تائیدی و همچنین تحلیل مسیر در نرم‌افزارهای آماری spss نسخه 26 و lisrel نسخه 8/8 استفاده شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که بین استرس والدینی، تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی و نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر همبستگی مثبت وجود دارد (0/05>p). بررسی ضرایب نشان‌دهنده آن است که اثر مستقیم استرس والدینی بر تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی معنادار است، اما اثر آن بر نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر معنادار نیست. اثر مستقیم تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی بر نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر معنادار است. اثر غیرمستقیم استرس والدینی بر نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر از طریق تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی معنادار است ( cfi = 0.99، nfi = 0.97، nnfi = 0.96، ifi = 0.99، rfi = 0.92، gfi = 0.9، rmsea = 0.064). با توجه به یافته‌های به‌دست‌آمده می‌توان گفت تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی در رابطه‌ بین استرس والدینی و نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر نقش میانجی ایفا می‌کند.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که استرس والدینی و تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی نوجوانان نقش مهمی در تجربه نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر دارند. یافته‌های این پژوهش نشان‌دهنده اهمیت مداخله‌های مبتنی بر کاهش استرس و مبتنی بر تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی برای کاهش استرس والدینی و تحمل‌ناپذیری بلاتکلیفی نوجوانان و درنتیجه نشانه‌های اختلال اضطراب فراگیر است.

mediating role of intolerance of uncertainty in relationship between parenting stress and generalized anxiety disorder symptoms

aim and background: considering the high prevalence of anxiety disorders in adolescence، this period is the main stage of developing anxiety symptoms، including generalized anxiety disorder. many causes and factors are involved in the development of this disorder. this study aimed to investigate the mediating role of intolerance of uncertainty in the relationship between parenting stress and symptoms of generalized anxiety disorder.methods and materials: the current research method was fundamental، cross-sectional، and descriptive of the correlation type. the statistical population included all secondary school students of mashhad city (n= 63000) in 2023-2024، 203 of them and one of their parents (203 parents) were selected using the convenience sampling method. this research، used the parenting stress index، the intolerance of uncertainty scale، and the youth anxiety measure for dsm-5. the pearson correlation method، confirmatory factor analysis، and path analysis were used in spss and lisrel statistical software for data analysis.findings: the results show that the direct effect of parenting stress on the intolerance of uncertainty is significant، but its effect on generalized anxiety disorder symptoms is not significant. the direct effect of intolerance of uncertainty on generalized anxiety disorder symptoms is significant. the indirect effect of parenting stress on the symptoms of generalized anxiety disorder through intolerance of uncertainty is significant (cfi = 0.99، nfi = 0.97، nnfi = 0.96، ifi = 0.99، rfi = 0.92، gfi = 0.9، rmsea = 0.064).conclusions: the results show that parenting stress and adolescents' intolerance of uncertainty play an important role in experiencing the symptoms of generalized anxiety disorder. the findings of this research show the importance of interventions based on stress reduction and intolerance of uncertainty to reduce parenting stress and adolescents' intolerance of uncertainty and، as a result، symptoms of generalized anxiety disorder.