الگوی ساختاری ابعاد سرشت و منش و سه‌گانه تاریک شخصیت با گرایش به رفتارهای مجرمانه در نوجوانان: نقش میانجی خودکنترلی

زمینه و هدف: تلاش های زیادی بر اساس متغیرهای روان‌شناختی، جامعه‌شناسی و فرهنگی برای تعیین ماهیت جرم و جنایت صورت گرفته است. این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سوال است که آیا صفات تاریک شخصیت و ابعاد سرشت و منش از طریق خودکنترلی بر رفتارهای مجرمانه تاثیر دارند. مواد روش ‌ها: روش پژوهش توصیفی- همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری این پژوهش را کلیه نوجوانان 13 تا 17 سال شهرستان خرم‌آباد در سال 1402 بودند. نمونه پژوهش 350 نفر از نوجوانان بودند که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های سه‌گانه تاریک شخصیت (پائلوس و جونز، 2011)، فرم کوتاه پرسشنامه سرشت و منش آدان و همکاران (2009)، خودکنترلی تانجی و همکاران (2004) و رفتارهای مجرمانه نوجوانان پیچرو (2019) پاسخ دادند. جهت ارزیابی الگوی پیشنهادی از الگویابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزار amos 24 و spss 26  استفاده شد.یافته ‌ها: نتایج حاصل از ضریب همبستگی نشان داد که بین سه‌گانه تاریک شخصیت با رفتارهای مجرمان نوجوانان رابطه مثبت و معنی داری وجود داشت (0.001≥p). همچنین نتایج نشان داد که بین نوجویی و آسیب پرهیزی با رفتارهای مجرمانه رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد(0.001≥p)؛ بین پاداش وابستگی، پشتکار، خود راهبری، همکاری و خود فراروی با رفتارهای مجرمانه رابطه منفی و معنی‌داری وجود دارد(0.001≥p). نتایج مدل یابی معادله ساختاری نشان داد که 30 درصد از واریانس خودکنترلی توسط صفات تاریک شخصیت و ابعاد سرشت و منش تبیین می شود. در نهایت 43 درصد از واریانس رفتارهای مجرمانه توسط صفات تاریک شخصیت، ابعاد سرشت و منش  و خودکنترلی تبیین می شود. نتیجه‌ گیری: با توجه به نتایج می توان نتیجه گرفت که صفات تاریک شخصیت و ابعاد سرشت و منش به‌طور غیرمستقیم از طریق مهارت های خودکنترلی ضعیف بر رفتارهای مجرمان نوجوانان تاثیر دارند. لذا پیشنهاد می شود برنامه ‌های پیشگیری از آسیب های اجتماعی بر روی مهارت های خویشتن داری و خودکنترلی متمرکز باشند.

the structural model of temperament and character dimensions and the dark triad of personality with a tendency to criminal behaviors in adolescents: the mediating role of self-control

aim and background: many attempts have been made to determine the nature of crime based on psychological، sociological، and cultural variables. this study seeks to answer whether dark personality traits and dimensions of temperament and character affect criminal behaviors through self-control.methods and materials: the research method is descriptive-correlational modeling of structural equation modeling. the statistical population of this study was all adolescents aged 13 to 17 years in khorramabad city in 2023. the sample consisted of 350 adolescents who were selected by cluster sampling method and responded to the dark personality questionnaire (paulus & jones، 2011)، the temperament and character inventory of adan et al. (2009)، the self-control questionnaire of tangney et al. (2004)، and adapted self-report delinquency scale pechorro and et al (2019). using amos 24 and spss 26 software، structural equation modeling was used to evaluate the proposed model.findings: the correlation coefficient results showed a positive and significant relationship between the dark personality triad and the behaviors of juvenile offenders (p<0.001). the results also showed that there is a positive and significant relationship between novelty and harm avoidance with criminal behaviors (p<0.001) and there is a negative and significant relationship between the rewards of dependence، perseverance، self-direction، cooperation، and self-transcendence with criminal behaviors (p<0.001). the results of structural equation modeling showed that dark personality traits and temperament and character dimensions explain 30% of the variance of self-control. finally، 43% of the variance in criminal behaviors is explained by dark personality traits، temperament and character dimensions، and self-control.conclusions: according to the results، it can be concluded that dark personality traits and dimensions of temperament and character have an indirect effect on the behaviors of juvenile offenders through weak self-control skills.  therefore، it is suggested that social harm prevention programs focus on self-control and self-control skills