بررسی شاخص‌‌های روان‌سنجی پرسشنامه‌‌ رفتارهای ضداجتماعی در نوجوانان ایرانی

زمینه و هدف: رفتارهای ضداجتماعی به مجموعه‌‌ای از اقدامات اشاره دارند که موجب آسیب رساندن به دیگران، نقض هنجارهای اجتماعی، تعدی به حقوق فردی، یا تجاوز به مالکیت دیگران می‌‌شوند. این دسته از رفتارها، به‌عنوان عواملی که می‌‌توانند خطراتی برای اشخاص و ساختار جامعه ایجاد کنند، شناخته می‌‌شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی شاخص‌‌های روان‌سنجی پرسشنامه رفتارهای ضداجتماعی بارت و دونلان در نوجوانان ایرانی انجام شد.مواد و روش‌ها: روش پژوهش از نوع توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی 1402 1401 بود که نمونه‌‌ای به حجم 567 نفر (342 دختر و 222 پسر و 3 نفر جنسیت نامشخص) از این جامعه به روش نمونه‌گیری خوشه‌‌ای چندمرحله‌‌ای انتخاب شد. ابزارهای اندازه‌گیری، پرسشنامه‌‌های رفتارهای ضداجتماعی بارت و دونلان (2009، stab)، هویت اخلاقی آکینو و رید (2002) و گرایش به انتقام فلورس کاماچو و همکاران (2022، bsvt 11) بودند. داده‌‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای spss 24 و amos 24 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌‌ها از تحلیل عامل اکتشافی و روش مولفه‌‌های اصلی با استفاده از چرخش واریماکس استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌‌ها نشان داد این پرسشنامه از سه مولفه پرخاشگری فیزیکی، پرخاشگری اجتماعی و قانون‌شکنی تشکیل شده است. همچنین، جهت سنجش ساختار سه عاملی از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد که یافته‌‌های آن نشان داد شاخص‌‌های برازش الگوی سه عاملی رفتارهای ضداجتماعی، برازش قابل قبولی با داده‌‌ها دارد. ضرایب آلفای کرونباخ نیز از مقادیر قابل قبولی برخوردار بودند. درنهایت، جهت بررسی روایی واگرا و همگرا از اجرای هم‌زمان پرسشنامه‌‌های هویت اخلاقی و گرایش به انتقام استفاده شد. یافته‌‌ها نشان داد پرسشنامه حاضر با پرسشنامه هویت اخلاقی رابطه منفی و معنی‌‌دار و با پرسشنامه گرایش به انتقام رابطه مثبت و معنی‌‌دار دارد.نتیجه‌گیری: در نتیجه می‌‌توان گفت پرسشنامه حاضر، پایایی و روایی مناسبی دارد و می‌‌تواند رفتارهای ضداجتماعی و مولفه‌‌هایش را در فرهنگ و جامعه ایرانی ارزیابی کند. همچنین این پرسشنامه در موقعیت‌‌های مختلف تربیتی و پژوهشی قابل استفاده است.

examining the psychometric indicators of antisocial behavior questionnaire in iranian teenagers

aim and background: the present study was conducted with the aim of investigating the psychometric indicators of burt & donnellan's antisocial behavior questionnaire in iranian adolescents.methods and materials: the research method was a descriptive correlation type. the statistical population included all high school students in shiraz. a sample of 567 (342 girls and 22 boys) students was selected by multi stage cluster sampling. the measurement tools were burt & donnellan's (stab) antisocial behavior questionnaires، aquino and reed's moral identity، and flores camacho et al.'s (bsvt 11) tendency to revenge. the data was analyzed using spss 24 and amos 24 software. in order to analyze the data، exploratory factor analysis and principal components method using varimax rotation were used.findings: the findings showed this questionnaire consists of three components: physical aggression، social aggression، and breaking the law. in order to measure the three factor structure، confirmatory factor analysis was used and findings showed the fit indices of the three factor model of antisocial behaviors have an acceptable fit with the data. cronbach's alpha coefficients had acceptable values. finally، in order to examine the divergent and convergent validity، the simultaneous implementation of the questionnaires of moral identity and tendency to revenge was used. the findings showed the current questionnaire has a negative and significant relationship with the moral identity questionnaire and a positive and significant relationship with the tendency to revenge.conclusions: as a result، it can be said the current questionnaire has adequate reliability and validity and can evaluate antisocial behavior and its components in iranian culture and society. also، this questionnaire can be used in various educational and research situations.