بررسی اثربخشی برنامه توانبخشی شناختی بر توانایی‌های شناختی و عملکرد تحصیلی تیزهوشان کم‌پیشرفت

زمینه و هدف: کم پیشرفتی به‌ عنوان یک اختلاف توانایی بهره‌وری در نظر گرفته می‌شود تا اختلاف در توانایی یادگیری؛ بنابراین هدف از تحقیق حاضر بررسی اثربخشی برنامه توانبخشی شناختی بر توانایی‌های شناختی و عملکرد تحصیلی تیزهوشان کم‌پیشرفت بود.مواد و روش‌ها: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش را دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم مدارس استعدادهای درخشان شهرستان خوی که با عنوان دانش‌آموز تیزهوش شناخته می‌شوند، تشکیل دادند که از بین آنها دانش‌آموزانی که واجد ملاک کم پیشرفتی تحصیلی بودند به تعداد 30 نفر به صورت هدفمند به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه تجربی و گواه قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه عملکرد تحصیلی صالحی (1393) و پرسشنامه توانایی‌های شناختی نجاتی (1392) استفاده شد. برنامه تمرینی گروه مداخله شامل هشت هفته دو جلسه‌ای (مجموعاً 16 جلسه)، 60 دقیقه تمرین برنامه توانبخشی شناختی بود. گروه کنترل نیز برنامه عادی روزمره خود را دنبال کرد. در پایان هفته شانزدهم از همه شرکت کنندگان پس آزمون به عمل آمد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس در سطح خطای 0.05 با نرم افزار spss 19  تحلیل شدند. یافته‌ها: ن نتایج نشان داد شانزده هفته برنامه توانبخشی شناختی باعث افزایش معنادار عملکرد تحصیلی (0.001=p) و مهارتهای شناختی (0.001=p)،  تیزهوشان کم‌پیشرفت شد.نتیجه‌گیری: بنابراین نتیجه گرفته می‌شود که می‌توان از برنامه توانبخشی شناختی برای بهبود عملکرد تحصیلی و مهارت‌های شناختی تیزهوشان کم‌پیشرفت استفاده کرد.

investigate the effectiveness of the cognitive rehabilitation program on the cognitive abilities and academic performance of the gifted with low achieving

aim and background: low achievement is viewed as an ability productivity discrepancy rather than a learning ability discrepancy; therefore, the purpose of this research was to investigate the effectiveness of the cognitive rehabilitation program on the cognitive abilities and academic performance of the gifted with low achieving.methods and materials: this research was semi experimental with a pre test post test design with a control group. the statistical population of this research was the students of the second secondary level of the gifted schools of khoy city, who are known as gifted students. among them, 30 students who met the criterion of low academic achievement were purposefully selected as a statistical sample and were randomly assigned to two experimental and control groups. to collect data, salehi's academic performance questionnaire (2013) and nejati's cognitive abilities questionnaire (2013) were used. the training program of the intervention group consisted of eight weeks of two sessions (16 sessions in total), 60 minutes of cognitive rehabilitation program training. the control group also followed their normal daily schedule. at the end of the sixteenth week, a post test was conducted for all participants. the data were analyzed using the analysis of covariance test at the error level of 0.05 with spss 19 software.findings: the results showed that the sixteen week cognitive rehabilitation program significantly increased academic performance (p=0.001) and cognitive skills (p=0.001) of gifted students with low progress.conclusions: therefore, it can be concluded that the cognitive rehabilitation program can be used to improve the academic performance and cognitive skills of the gifted with low progress.