بررسی ارتباط مشارکت اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی با نقش میانجی خستگی سازمانی در کارکنان شبکه بهداشت و درمان شهرستان لنجان

مقدمه: مشارکت اجتماعی، سرمایه اجتماعی و عمومی جامعه را گسترش می دهد و رفتار شهروندی سازمانی کمک قابل توجهی به مدیریت سازمان  می کند. با این حال خستگی شغلی می تواند اثرات منفی بر روابط فردی، خانوادگی و اجتماعی در پی داشته باشد. هدف از انجام مطالعه حاضر بررسی ارتباط مشارکت اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی با نقش میانجی خستگی سازمانی در کارکنان شبکه بهداشت و درمان شهرستان لنجان در سال 1403 بود. روش بررسی: این مطالعه مقطعی از نوع توصیفی– تحلیلی در سال 1403 بود. جمعا تعداد 205 نفر(79 مرد و 126 زن) به عنوان نمونه های مورد مطالعه انتخاب شدند. افراد مورد مطالعه از کارکنان شبکه بهداشت و درمان شهرستان لنجان استان اصفهان (کاردان، کارشناس و پزشک) به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد، مشارکت اجتماعی کارکنان (درستکار و همکاران 1399) با آلفا کرونباخ بالای 0.8، رفتار شهروندی سازمانی اورگان و کانوکسی(ocb) با آلفا کرونباخ 0.76و خستگی شغلی سوئد (sofi-20) با آلفا کرونباخ 0.95 استفاده شد. تجزیه ‌و تحلیل داده‌‌های به ‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزار آماریspss  نسخه 26 در سطح معنی‌داری 0.05 با آزمون همسبتگی اسپیرمن انجام شد.یافته ها:  نتایج نشان داد میانگین متغیر مشارکت اجتماعی در نمونه های مورد بررسی ±11.47 83.77 بود. میانگین متغیر رفتار شهروندی اجتماعی در نمونه های مورد بررسی3.06±53.95 بود. میانگین متغیر خستگی شغلی در نمونه مورد بررسی 89.30±411.01 بود. در مدل نهایی در رابطه بین مشارکت اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی، خستگی شغلی یک متغیر میانجی جزئی است.نتیجه گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که افزایش مشارکت اجتماعی کارکنان می‌تواند به بهبود رفتارهای شهروندی سازمانی منجر شود. از سوی دیگر رفتار شهروندی سازمانی و مشارکت اجتماعی نیز رابطه معکوسی با خستگی شغلی دارند، به این معنا که تقویت اینگونه رفتارها ممکن است به کاهش خستگی شغلی کمک کند. این مقاله حاصل پایان نامه تحقیقاتی مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد می باشد. 

investigating the relationship between social participation and organizational citizenship behavior and the mediating role of organizational fatigue in employees of the healthcare network in lanjan city

introduction: social participation expands social and public capital of society, and organizational citizenship behavior contributes significantly to organizational management. however, job burnout can have negative effects on individual, family, and social relationships. the aim of the present study was to investigate the relationship between social participation and organizational citizenship behavior and the mediating role of organizational fatigue in employees of the healthcare network in lenjan city.method: this cross-sectional study was descriptive-analytical conducted in 2024. a total of 205 people (79 men and 126 women) were selected as study samples. the study subjects were selected from the healthcare network personnel of lenjan county, isfahan province by simple random sampling (professional, expert and doctor). to collect data, standard questionnaires were used: employee social engagement (dorsetkar et al. 2010) with a cronbach’s alpha above 0/8, oregon and kanoxi organizational citizenship behavior (ocb ) with a cronbach’s alpha of 0/76, and swedish job fatigue (sofi-20) with a cronbach’s alpha of 0/95. the analysis of the obtained data was performed using spss statistical software version 26 at a significance level of 0/05 with a correlation test.results: the results showed that the mean of the social participation variable in the studied samples was 77/83±11/47. the mean (standard deviation) of the social citizenship behavior variable in the studied samples was 53/95±3/06. the mean (standard deviation) of the job fatigue variable in the studied sample was 89/30±4/01. in the final model, the job fatigue variable is a partial mediator variable in the relationship between social participation and organizational citizenship behavior.conclusion: the findings suggest that increasing employee social participation can lead to improved organizational citizenship behaviors. on the other hand, organizational citizenship behavior and social participation are also inversely related to job burnout, meaning that strengthening such behaviors may help reduce job fatigue.