اثربخشی طرحواره‌درمانی بر تاب‌آوری و سرسختی خانواده در زنان سرپرست خانوار

مقدمه: زنان سرپرست خانوار افزایش یافته اند و به دلیل پذیرش مسئولیت های چندگانه در معرض خطر سلامت روان قرار دارند. لذا این پژوهش با هدف اثربخشی طرحواره درمانی بر تاب آوری و سرسختی خانواده در زنان سرپرست خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) انجام شد. روش بررسی: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی از نوع پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش زنان سرپرست خانوار 25 تا 35 ساله در سال 1402 تا 1403 که تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی شهرستان یزد  بودند را شامل می شود. به کمک روش نمونه گیری در دسترس 30 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. ابزار سنجش این پژوهش، پرسشنامه های تاب آوری خانواده سیکسبی (2005) و سرسختی خانواده مک کوین و همکاران (1996) بود. طرحواره درمانی، طی 24 جلسه 90 دقیقه ای در دو ماه بر روی گروه آزمایش اجرا شد. یافته ها: جهت تحلیل داده ها از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر وآزمون تعقیبی بن فرونی و نرم افزار spss-16 استفاده شد. تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد که طرحواره‌ درمانی تاثیر معناداری بر تاب‌آوری و سرسختی خانواده در زنان سرپرست خانوار دارد. در مورد تاب‌آوری، اثر مراحل (0.001=p، 141.001=f) و اثر گروه (0.001=p، 452.336=f) معنادار به ‌دست آمد. برای سرسختی خانواده نیز اثر مراحل (0.001=p، 51.649=f) و اثر گروه (0.001=p، 115.035=f) معنادار بود. این نتایج نشان می‌دهد که این مداخله به ‌طور قابل توجهی موجب بهبود تاب‌آوری و سرسختی خانواده شده است. نتیجه گیری: نتایج نشان داد طرحواره درمانی بر روی تاب آوری و سرسختی خانواده زنان سرپرست خانوار موثر است. بنابراین پیشنهاد می شود از طرحواره درمانی برای ارتقای سلامت روان زنان سرپرست خانوار استفاده شود. 

the effectiveness of schema therapy: the family resilience and hardiness in female-headed households

introduction: the number of female-headed households increased, and due to the acceptance of multiple responsibilities, they are at risk of mental health issues. this study aimed to investigate the effectiveness of schema therapy, family resilience, and hardiness in female-headed households supported by the imam khomeini relief committee (rh).methods: this study was a quasi-experimental study of pre-test-post-test type with control and follow-up groups. the statistical population of the study included female-headed households aged 25 to 35 in 2023 until 2024 who were covered by imam khomeini relief committee of yazd city. using the available sampling method, 30 of them were selected and randomly placed in the experimental (15 participants) and control (15 participants) groups. the assessment tools included the family resilience scale by sixbey (2005) and the family hardiness scale by mcqueen et al. (1996). schema therapy was implemented on the experimental group during 24 90-minute sessions over two months.results: data analysis was performed using repeated measures anova and bonferroni post-hoc test with spss-16 software. the repeated measures anova indicated that schema therapy significantly impacted increasing family resilience and hardiness in female-headed households. for resilience, the effects of phases (p=0/001,f=141/001), and the effect of the group (p=0/001,f=452/336) were significant. for family hardiness as well, the effects of phases (p=0/001,f=51/649) and the group (p=0/001,f=115/035) were significant.  these results demonstrate that the intervention significantly improved family resilience and hardiness over time.conclusion: the results showed that schema therapy is effective on the resilience and hardiness of female-headed households. therefore, schema therapy is suggested to be used to improve the mental health of female-headed households.