مطالعه انتقادی نظریه های غربی قانون طبیعی در دومین مرحله احیای آن در دوره پساتجدد

قانون طبیعی دلیل اصلی حقوق طبیعی بشر است. قانون طبیعی در مشهورترین تفسیر خود فرمانهای عقل عملی درباره رفتارهای اختیاری بشر برای رسیدن به خوشبختی همیشگی است. پیشینه مباحث مربوط به قانون طبیعی در غرب به قرن ششم پیش از میلاد مسیح(ع) بازمیگردد. در این تاریخ طولانی پرفراز و نشیب، قانون طبیعی همواره دستخوش خوانشهای گوناگون بوده است. با سلطه پوزیتیویسم بر اندیشه فیلسوفان قرن 19 میلادی، قانون طبیعی به کلی به محاق رفت و در قرن بیستم، در دوره پساتجدد، دوباره در سه مرحله احیا شد. این مقاله نظریه های قانون طبیعی را در دومین مرحله احیای آن بررسی میکند. این نظریه ها در دو گروه آرای کاتولیک و پروتستان دسته بندی می شوند. کاتولیک ها توجه به آموزه قانون طبیعی را برای اخلاقی کردن قوانین وضعی در جامعه لازم میدانستند. پروتستانها تا اندازهای نسبت به قانون طبیعی به عنوان اخلاق عینی (و نه ذاتیِ) سکولار محتاط بودند. افزون بر کاستی های مختص هر نظریه، اشکال مشترکی که هر دو دسته نظریه دارند آن است که اطلاق نام قانون طبیعی به عنوان مقسمی برای تقسیم آن نظریه ها به دو دسته کاتولیک و پروتستان از نوعِ اطلاق لفظ مشترک بر دو مفهومی است که هیچ وجه مشترکی ندارند و این تقسیم به لحاظ علم منطق امری نامقبول است.روش پژوهش در این مقاله روشی ترکیبی (نقلی-عقلی-انتقادی) است.

critical study of western natural law theories in the second stage of its revival in postmodern period

natural law is the main reason of natural human rights. according to its most famous conception, natural law is the commands of practical reason about free human behaviours to arrive at eternal happiness. western natural law discussions started from the sixth century bc. during this long history, natural law was under different conceptions. in the 19th century, natural law discussions subsided altogether because of the domination of positivism on the philosophers’ thoughts and they were revived in three stages in the postmodern period of the 20th century. this paper analyses natural law theories in the second stage of the revival. these theories are classified into two groups: catholic and protestant views. the catholics thought that paying attention to natural law teachings is necessary to make positive laws ethical in societies. protestants were prudent in relation to natural law as the real (not intrinsic) secular morality. in addition to the particular deficiencies of each theory, the common problem of both two groups of theories is that they are not natural law in the same name. that is why dividing them under one word (of natural law) is not a correct logical division. the research method in this paper is a synthetic one, which is traditional – intellectual – critical.