عملیاتی‌کردن عقود مشارکتی در بانکداری اسلامی مبتنی بر فناوری پول دیجیتال بانک مرکزی

در سال‌های اخیر بحث‌های زیادی در مورد تاثیرات معرفی پول دیجیتال بانک مرکزی در اقتصادها و اینکه آیا پول نقد باید حذف شود، وجود داشته است. بسیاری از بانک‌های مرکزی در حال حاضر فرایند تصمیم‌گیری در مورد اینکه آیا cbdc خود را معرفی کنند یا خیر، آغاز کرده‌اند. اگر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تصمیم بر صدور فراگیر cbdc بگیرد، سوالاتی مطرح می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها را می‌توان میزان اثرگذاری صدور پول دیجیتال بانک مرکزی بر بانکداری اسلامی مبتنی بر عقود شرعی دانست. در پژوهش حاضر سعی شده است جهت بررسی این اثر بر عقود مشارکتی، در ابتدا به تجزیه و تحلیل ابعاد مختلف انتشار پول دیجیتال بانک مرکزی پرداخته شود. در ادامه چند رویکرد اصلی طراحی cbdc را انتخاب و طبقه‌بندی کرده و با استفاده از ماتریس swot مورد ارزیابی قرار داده‌ایم. نتایج ماتریس swot حاکی از لزوم استفاده از راهبرد تهاجمی، به عنوان راهبرد اصلی در صدور cbdc است. بر اساس راهبرد اصلی پژوهش، 6 راهبرد فرعی جهت اعطای نمره جذابیت در ماتریس کمی qspm انتخاب شد. نتایج ماتریس qspm نشان‌دهنده آن است که بهترین راهبرد فرعی تهاجمی جهت طراحیcbdc به نحوی که بالاترین اثرگذاری مفید را بر اجرای عقود مشارکتی در بانکداری اسلامی داشته باشد، راهبرد طراحی پول دیجیتال خرده‌فروشی بانک مرکزی مبتنی بر حساب و با بهره متنوع است. صدور پول دیجیتال خرده‌فروشی بانک مرکزی مبتنی بر حساب و با سود به دلیل آنکه دارای قابلیت برنامه‌پذیری و رهگیری دقیق بوده و همچنین توسط تمام بازیگران اقتصادی مورداستفاده قرار خواهد گرفت، می‌تواند در شبکه بانکی جایگزین سپرده بانکی شده و ضریب اجرای صحیح عقود شرعی را افزایش دهد.

operationalizing partnership contracts in islamic banking based on central bank digital currency technology

in recent years there has been much debate about the effects of the introduction of central bank digital currency on the economy and whether cash should be phased out. many central banks have already started deciding whether to introduce their own cbdc. if the central bank of the islamic republic of iran decides to issue a comprehensive cbdc; questions are raised, the most important of which can be considered the extent of the influence of the central bank digital currency on islamic banking based on sharia contracts. in the present research, it has been tried to investigate this effect, at first, a different analysis of the central bank digital currency release has been done. in the following, several principles of cbdc design have been selected and classified and evaluated using the swot matrix. the results of the swot matrix indicate the necessity of using an aggressive strategy as the main strategy in issuing cbdc. based on the main strategy of the research, 6 sub-strategies were chosen to give the attractiveness score in the qspm quantitative matrix. the results of the qspm matrix indicate that the best aggressive sub-strategy to design the cbdc in such a way as to have the highest beneficial effect on partnership contracts in islamic banking. the retail central bank digital currency design strategy is account-based and using diversification. issuance of retail central bank digital currency that is account-based and using it, which has programmability and precise tracking, and will also be used by all economic actors. it is possible to replace a bank in the banking network and increase the coefficient of correct execution of sharia contracts.