مرکز اعتیاد ناب: ترسیم الگوی کارکردی مطلوب سازمانی مراکز ترک اعتیاد در ایران

هدف: هدف پژوهش حاضر ترسیم الگوی کارکردی ناب از مراکز ترک اعتیاد در ایران بود. روش: روش پژوهش حاضر کیفی مبتنی بر روش داده بنیاد نوظهور بود. جامعه پژوهش شامل افراد مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد، مدیران و رئیس های مراکز ترک اعتیاد، مددیارانِ این مراکز و متخصصان حوزه اعتیاد بودند. براساس نمونه گیری هدفمند از نوع نظری و با استفاده از تکنیک اشباع داده ها، 37 نفر انتخاب شدند. جمع آوری داده ها با روش مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته و تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. یافته ها: یافته های پژوهش حاکی از آن بود که الگوی ناب کارکردی مراکز ترک اعتیاد دارای سه کارکرد اساسی نهادی، اداری و فنی است. کارکردهای نهادی شامل حمایت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بود. کارکردهای اداری شامل مدیریت منابع انسانی، مدیریت مالی اثربخش، جو اعتماد سازمانی و نظارت دقیق بر سازوکارهای سازمانی بود. در نهایت، کارکردهای فنی شامل سم زدایی توام با احترام، مهارت آموزی حرفه ای و مشاوره حرفه ای برای فرد مبتلا به اعتیاد و خانواده ها بود. نتیجه گیری: الگوی نابِ برآمده از داده های پژوهش نشان از آن دارد که مشارکت کنندگان در پژوهش، ناکارآمدی مراکز ترک اعتیاد را بنیادین می دانند که ریشه های اجتماعی دارد و دلیل این امر این است که در ترسیم الگوی ناب همواره خواهان جلب حمایت های نهادی هستند.

lean addiction center: designing an optimal organizational framework for addiction treatment centers in iran

objective: the purpose of this study was to delineate a lean operational model for addiction treatment centers in iran. method: this was a qualitative study based on the grounded theory approach. the study population included individuals seeking treatment at addiction treatment centers, managers and heads of these centers, counselors, and addiction specialists. using purposive sampling of a theoretical nature and the data saturation technique, 37 participants were selected. the data were collected through semi-structured in-depth interviews, and analysis was conducted using thematic analysis. results: the findings of the study indicated that the lean model of addiction treatment centers has three essential institutional, administrative, and technical functions. institutional functions included economic, social, and cultural support. administrative functions included human resource management, effective financial management, a trusting organizational atmosphere, and close monitoring of organizational mechanisms. finally, technical functions included detoxification with respect, vocational skill training, and professional counseling for people with addiction and their family. conclusion: the lean model derived from the research data indicates that the research participants fundamentally perceive addiction treatment centers as inefficient, with deep-rooted social causes. this is because they consistently seek institutional support when constructing a lean model.