مقایسه ویژگی‌های شخصیتی، سلامت روان، و هیجان‌خواهی در بین نوجوانان دارای والدین وابسته به مواد و عادی

هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه ویژگی‌ های شخصیتی، سلامت روان، و هیجان‌ خواهی بین نوجوانان دارای والدین وابسته به مواد و عادی بود. روش: روش پژوهش حاضر علی-مقایسه‌ای بود. جامعه‌آماری پژوهش شامل همه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر گرگان در سال تحصیلی 1401-1400 بود. از این بین، 200 نفر در دو گروه نوجوانان دارای والدین وابسته به مواد (100 نفر) و نوجوانان دارای والدین غیر وابسته به مواد (100 نفر) به روش نمونه ‎گیری‎ هدفمند انتخاب شدند و به پرسشنامه ‎های سلامت روان، پرسشنامه شخصیتی پنج ‌عاملی، و مقیاس هیجان‌ خواهی پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره استفاده شد. یافته ‎ها: نتایج نشان داد بین دو گروه نوجوانان دارای والدین وابسته به مواد و عادی در نمرات ویژگی ‌های شخصیتی (مولفه‎ های روان‌ رنجوری، انعطاف ‏پذیری، دلپذیربودن، و مسئولیت ‎پذیری)، سلامت روان، و هیجان‌خواهی تفاوت معنادار وجود داشت. نوجوانان دارای والدین عادی نسبت به نوجوانان دارای والدین وابسته به مواد، نمرات انعطاف ‎پذیری، دلپذیربودن، مسئولیت‎ پذیری، سلامت روان، و هیجان‌خواهی بیشتر و در خرده‎ مقیاس روان ‌رنجوری نمره کمتری را کسب کردند. بین دو گروه در برون‌ گرایی تفاوت معنادار وجود نداشت. نتیجه‌ گیری: بر اساس نتایج، والدین وابسته به مواد با مشکلات و مسائلی روبرو هستند که بی ‎سامانی‎هایی را در ساختار خانواده ایجاد می‎ کنند. آنان با نظارت ناکافی، بی ‎کفایتی، و بی‎ توجهی به نیازهای ضروری فرزندان، زمینه بروز مشکلات شخصیتی در فرزندان نوجوان و جوان خود ایجاد می ‌کنند. همچنین، ابتلا به مشکلات مرتبط با سلامت روان و هیجان ‎خواهی به طور خاص یک پیش‌بینی کننده مهم برای نوجوانانی است که دارای والدین وابسته به مواد می ‌باشند.

comparison of personality traits, mental health, and sensation seeking between adolescents with substance-dependent and normal parents

objective: the present study aimed to compare personality traits, mental health, and sensation seeking between adolescents with substance-dependent and normal parents. method: the present study method was causal-comparative. the research statistical population included all high school students in the city of gorgan during the academic year 2021-2022. among them, 200 people were selected and assigned to two groups of adolescents with substance-dependent (n=100) and adolescents with non-substance-dependent parents (n=100) by purposive sampling method, and responded to the general health questionnaire, the five factor inventory, and the sensation seeking scale. multivariate analysis of variance (manova) was used to analyze the data. results: the results showed that there was a significant difference in the scores of personality traits (components of neuroticism, openness, agreeableness, and conscientiousness), mental health, and sensation seeking between the two groups of adolescents with substance-dependent and normal parents. adolescents with normal parents scored higher in openness, agreeableness, conscientiousness, mental health, and sensation seeking, and scored lower in the neuroticism subscale than adolescents with substance-dependent parents. there was no significant difference between the two groups in extroversion. conclusion: based on the results, substance-dependent parents face problems and issues that create disturbances in the family structure. with insufficient supervision, incompetence, and inattention to the essential needs of their children, they create the basis for the incidence of personality problems in their adolescent and young children. also, suffering from problems related to mental health and sensation seeking is particularly an important predictor for adolescents with substance-dependent parents.