بازنمایی اعتیاد زنان به مواد مخدر در سریال های تلویزیونی سیمای جمهوری اسلامی ایران (مورد مطالعه: سریال مادرانه)

 هدف: هدف پژوهش حاضر مطالعه شیوه های برساخت و بازنمایی اعتیاد زنان به مواد مخدر در مجموعه های داستانی تلویزیون در سریال «مادرانه» بود. روش: روش پژوهش کیفی از نوع نشانه شناختی بارت شامل رمزگان هرمنوتیکی، رمزگان واحدهای کمینه معنایی، رمزگان نمادین، رمزگان کنشی و رمزگان فرهنگی بود و شیوه تحلیل بر اساس این رمزگان بود. جامعه آماری این پژوهش، سریال‌ مادرانه بود و روش نمونه گیری به صورت هدفمند بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد این مجموعه با کاربست انواع مختلف رمزگان سعی در به تصویر کشیدن اعتیاد زنان به مواد مخدر دارد تا شکلی از دلایل به دام افتادن زنان را به منزله الگو معرفی کند. برخی از عمده ترین تصاویر ارائه شده از اعتیاد زنان در این مجموعه این است که خانواده عامل مهمی در گرایش افراد به اعتیاد است و مشکلات خانوادگی از جمله طلاق نقش بسزایی در این مسئله دارد. اعتیاد هم در خانواده مرفه و در هم خانواده فقیر دیده می‌شود و در این سریال نمایش داده شده است که شخصیت فرد وابسته به مواد یک بیمار است و سستی اراده و انگیزه دارد. طبق نتایج، شخصیت فرد وابسته به مواد با انگ و برچسب در خانواده و جامعه مواجه است و اعتیاد مقدمه ای بر سایر آسیب های اجتماعی دیگر است. نتیجه گیری: طبق نتایج، دلایل اعتیاد اشاره به عوامل مختلف فردی، خانوادگی، و اجتماعی دارد که عامل خانوادگی مهم‌ترین دلیل آن نشان داده شده است. از این رو لازم است بیشتر به سریال‌هایی با مضمون اعتیاد پرداخته شود و در آن‌ها علاوه بر دلایل گرایش به اعتیاد و شیوه مواجهه با آن به راهکارهای پیشگیری از آن هم توجه شود.

representation of women's substance addiction in tv series of the islamic republic of iran: a case study of the madaraneh series

objective: the current research aimed to investigate the ways of constructing and representing women’s substance addiction in tv series of maderaneh. method: this research was a qualitative study of barthes’s semiotic type, including hermeneutic, minimal semantic units, symbolic, action, and cultural codes, and the analysis method was based on these codes. the statistical population of this research included the madaraneh series, and the sampling method was purposeful. results: the results demonstrated that this series tried to depict women’s substance addiction using various types of codes to introduce a form of reasons for women’s entrapment as a role model. some of the most important images presented of women’s addiction in this series denote that the family is an important factor in individuals’ tendency to addiction and family problems, including divorce, play a significant role in this issue. addiction can be seen in both wealthy and poor families, and in this series, it is shown that the substance-dependent character is a patient and has a weak will and motivation. according to the results, the personality of a substance-dependent person is faced with stigma and labels in the family and society, and addiction is a prelude to other social harms. conclusion: according to the results, the causes of addiction refer to various individual, familial, and social factors, of which the familial factor has been shown to be the most important reason. therefore, it is necessary to pay more attention to series with the theme of addiction, and in them, in addition to exploring the reasons for addiction and how to deal with it, its preventive strategies should also be considered.