پدیدارشناسی موانع پژوهندگی در دانش‌آموزان دورۀ متوسطهٔ دوم استان آذربایجان‌شرقی

هدف پژوهش حاضر، کشف موانع پژوهندگی در میان دانش‌آموزان دختر و پسر دورهٔ متوسطهٔ دوم استان آذربایجان‌شرقی است. با استفاده از روش پدیدارشناسی علمی 16 دانش‌آموز ازطریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و در مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند مشارکت کردند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها دستی و با استفاده از الگوی سه‌مرحله‌ای پیشنهادی اسمیت انجام شد. به‌منظور ارزیابی داده‌های کیفی از راهبردهای بازبینی به‌وسیلهٔ همکاران، اختصاص زمان کافی به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها، درگیری مداوم در فرایند پژوهش و زاویه‌بندی پژوهشگر استفاده شد. یافته‌ها شامل سه مضمون اصلی‌اند: 1. موانع در بُعد تفکر و دانش؛ 2. موانع در بُعد نگرش و انگیزش؛ 3. موانع در بُعد رفتار و عمل. همچنین، چندین مضمون فرعی به‌همراه نقل‌قول‌های مرتبط استخراج شد. نتایج نشان می‌دهد که خود برنامهٔ درسی و نبود مهارت و انگیزهٔ معلمان از موانع اصلی پژوهندگی دانش‌آموزان است. دانش‌آموزان دانش و معلوماتی کمی دارند. همچنین، سایهٔ سنگین کنکور و اثر انحصاری آن در موفقیت یکی از علت‌های تمایل‌نداشتن دانش‌آموزان به پژوهش‌کردن است. نبود زمان اختصاصی به‌منظور آموزش پژوهش‌کردن در برنامهٔ درسی مدارس به‌نوعی برنامهٔ درسی را پوچ می‌کند. پیشنهاد می‌شود از تالیف کتاب‌های آموزشی در زمینهٔ پژوهندگی دانش‌آموزان حمایت شود و این کتاب‌ها در اختیار دانش‌آموزان قرار گیرد. شایسته است وزارت آموزش‌وپرورش حمایت مالی و معنوی از برنامه‌ها و جشنواره‌های پژوهشی دانش‌آموزی را به‌شکل واقعی سرلوحهٔ کار خود قرار دهد.

phenomenological study of barriers to research activities among second cycle secondary school students of east āzarbāijān province

the aim of the present study was to identify the barriers to research activities among male and female students in the second cycle of secondary school in east āzarbāijān province. using a scientific phenomenological approach, 16 students were selected through purposeful sampling and participated in semi-structured interviews. data analysis was conducted manually using smith’s three-stage model. to evaluate the qualitative data, strategies such as peer review, allocating sufficient time for data collection, continuous engagement in the research process, and researcher triangulation were employed. the findings included three main themes: &barriers in the dimension of thinking and knowledge,& &barriers in the dimension of attitude and motivation,& and &barriers in the dimension of behavior and action,& along with several sub-themes, all of which were extracted along with relevant quotes. the results revealed that the curriculum itself, as well as the lack of skills and motivation among teachers, are major barriers to student research activities. students also have a lack of knowledge and information. additionally, the overwhelming pressure of the entrance exam (konkur) and its exclusive role in determining success are key reasons behind students’ reluctance to engage in research activities.the lack of designated time for research training in school curricula can be considered a form of a hollow curriculum. it is recommended that the development of educational books on student research activities be supported and these books be made available to students. the ministry of education should prioritize genuine financial and moral support for student research programs and festivals.