تاثیر انرژی‌های تجدیدپذیر، امید به زندگی و جهانی‌سازی بر معیار زیست‌محیطی ردپای اکولوژیکی در ایران

معیار ردپای اکولوژیکی معرف مجموعه فشارها بر محیط‌ زیست است و به‌عنوان موفق‌ترین شاخص جهت ارزیابی توسعه‌ پایدار قلمداد می‌شود. یکی از مهم‌ترین اقدامات در جهت کاهش ردپای اکولوژیکی، بهره‌مندی از انرژی‌های پاک است که با کمترین تاثیر منفی بر محیط پیرامون، تا حد زیادی چالش‌های بزرگ به‌وجودآمده ناشی از گرمایش جهانی را مرتفع می‌سازد. در این مطالعه، میزان اثرگذاریِ انرژی‌های تجدیدپذیر، امید به زندگی و جهانی‌سازی بر شاخص ردپای اکولوژیکی در چهارچوب فرضیه زیست‌محیطی ﮐﻮزﻧﺘﺲ (ekc) و با بهره‌مندی از جدیدترین داده‌ها در طی دوره زمانی 1990-2020 بررسی شد. دراین‌راستا، پس از ارزیابی نتایج ایستایی متغیرها، به‌منظور بررسی روابط بلندمدت و کوتاه‌‌‌مدت از رهیافت هم‌جمعی در قالب مدل خودتوضیحی با وقفه‌های گسترده (ardl) استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مصرف انرژی‌های پاک مطابق انتظار نقشی مثبت در بهبود کیفیت محیط‌ زیست دارد؛ به‌‌طوری‌که انتظار می‌رود با یک درصد افزایش در مصرف انرژی‌های پاک، با ثابت بودن سایر شرایط، ردپای اکولوژیکی در کوتاه‌مدت و بلندمدت به ترتیب حدود 0/05 و 0/08 درصد کاهش یابد. معیار جهانی‌سازیِ تجارت علیرغم اثرگذاری مثبت، فاقد معنی‌داری آماری بود. همچنین، نتایج حاکی از آن است که با افزایش نرخ امید به زندگی و به‌تبع آن، فرصت بیشتر جهت تصرف در طبیعت، منجر به تشدید ردپای انسان و تخریب محیط‌ زیست می‌شود. همچنین، نتایجِ پژوهش موید وجود یک رابطه u شکلِ وارون میان رشد اقتصادی و ردپای اکولوژیکی است. بر اساس یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود که در دریافت سیاست‌های کلان اقتصادی، پیامدهای فوق به‌ویژه تاثیر انرژی‌های تجدیدپذیر بر بهبود کیفیت محیط‌ زیست مدنظر قرار گیرد و با ایجاد زیرساخت‌های لازم و سیاست تنوع‌بخشی در تامین منابع انرژی تا حد امکان سهم انرژی‌های پاک افزایش یابد.

the effect of renewable energy, life expectancy, and globalization on the ecological footprint in iran

the ecological footprint is widely regarded as a comprehensive indicator of environmental pressure and a reliable metric for assessing sustainable development. among the most effective strategies for reducing ecological footprints is the transition to clean energy, which addresses the challenges of global warming with minimal environmental harm. this study investigates the impact of renewable energy consumption, life expectancy, and globalization on the ecological footprint within the framework of the environmental kuznets curve (ekc) hypothesis, using data from 1990 to 2020. employing the autoregressive distributed lag (ardl) model, the study examines both short- and long-run relationships based on the stationarity properties of the variables. the findings indicate that renewable energy consumption significantly improves environmental quality: a 1% increase in clean energy usage is associated with a 0.05% and 0.08% reduction in the ecological footprint in the short and long run, respectively. while globalization appears to increase the ecological footprint, its effect is not statistically significant. in contrast, increased life expectancy is linked to a larger ecological footprint, suggesting higher environmental degradation. additionally, the results confirm the presence of an inverted u-shaped relationship between ecological footprint and economic growth, consistent with the ekc hypothesis. these findings underscore the importance of incorporating renewable energy expansion into macroeconomic policy reforms and advocate for energy diversification strategies that prioritize clean energy adoption.