تاثیر آستانه ای نیروی کار مسن و مخارج عمومی سلامت بر بهره وری نیروی کار در کشورهای عضو منا

امروزه ارتقای بهره‌ وری، به عنوان مهم ترین عامل موثر بر رشد اقتصادی، به یکی از دغدغه ‌های اساسی سیاست گزاران تبدیل شده است. با توجه به اهمیت بهره ‌وری از یک سو، و نقش حائز اهمیت ترکیب سنی نیروی کار و مخارج سلامت در آن از سوی دیگر، هدف مطالعه حاضر بررسی رابطه بین مخارج سلامت دولت و بهره ‌وری نیروی کار با در نظر گرفتن تاثیرات آستانه‌ ای نرخ مشارکت نیروی کار مسن در کشورهای عضو منا در سال ‌های 2023-2000 با استفاده از روش رگرسیون پویا و ایستای آستانه‌ ای داده‌ های پانلی است. نتایج حاصل از این مطالعه حاکی از آن است که بهره‌ وری نیروی کار دوره قبل تاثیر مثبت و معنی ‌داری بر بهره‌ وری دوره جاری دارد. علاوه بر این، در شرایطی که نرخ مشارکت نیروی کار مسن، پایین‌ تر از 14/40 است، مخارج سلامت تاثیر معنی‌ داری بر بهره‌ وری نیروی کار ندارد، اما در شرایطی که نرخ مشارکت نیروی کار مسن بالاتر از 14/40 است، مخارج سلامت رابطه مثبت و معنی‌ داری با بهره‌ وری دارد. همچنین بر اساس نتایج، متغیرهای سرمایه ‌گذاری مستقیم خارجی و شاخص فناوری اطلاعات و ارتباطات تاثیر مثبت و معنی ‌دار و متغیرهای آموزش و باز بودن تجاری رابطه منفی و معنی‌ داری با بهره‌ وری نیروی کار دارند.

threshold effect of aging labor force and public health expenditures on labor force productivity in mena countries

nowadays, improving productivity, as the most important factor affecting economic growth, has become one of the basic concerns of policymakers. considering the importance of productivity on the one hand, and the important role of the age composition of labor force and health expenditures on it, on the other hand, this study aims to investigate the relationship between government health expenditures and labor productivity, taking into account the threshold effects of aging labor force participation rate in mena countries during 2000-2023 applying threshold dynamic and static regression method of panel data. the results show that labor productivity of the previous year has a positive and significant effect on current productivity. moreover, when old labor force participation rate is lower than 14.40, health spending does not have a significant effect on the productivity, but in the conditions where old labor force participation rate is more than 14.40, health spending has a positive and significant relationship with productivity. also, based on the results, the variables of fdi and ict have positive and significant effects, and education and trade openness have negative and significant relationships with labor productivity.