امکان سنجی تاسیس دادگاه جرائم زیست محیطی در حقوق ایران

پیشینه و مبانی نظری پژوهش:  محیط زیست یکی از مهمترین بخش‌های جامعه به شمار می‌رود که جزو لاینفک زندگی انسان‌ها و بخشی تاثیر گذار در آن است. در جوامع امروزی به دلیل پیشرفت تکنولوژی، بشر در محیط زیست دخالت‌های فراوانی را می‌کند که منجر به تغییراتی فراوان در زندگی انسان‌ها و شکل طبیعی محیط زیست شده است. با توجه به آثار مخرب آن و مشکلات ایجاد شده، گروه‌ها و تشکل‌های فراوانی در این راستا برای جلوگیری از این اقدامات سودجویانه تشکیل شده‌اند که با تصویب و اجرای قانون‌ها و مصوبات می‌توان در جهت کمک به آنها و همکاری با آنها بر آمد.روش‌شناسی:  سوال اصلی و در واقع هدف اصلی تحقیق امکان سنجی تاسیس دادگاه جرایم زیست محیطی در ایران بوده و زمینه-های مربوطه را مورد بحث قرار می‌دهد. این تحقیق بر روش توصیفی – تحلیلی می‌باشد که با استفاده از متون و مقالات حقوقی تدوین گردیده است. یافته‌ها:  با توجه به اینکه در دادرسی‌های زیست محیطی، اعطای سمت قانونی لازم به سازمان‌های غیردولتی برای اعلام جرم، طرح دعوا، ارایه ادله و مدارک اثبات جرم، شرکت در کلیه مراحل رسیدگی به جرم و در نهایت اعتراض به آرای محاکم، تحولی عمده است که از یک سو رفع یکی از خلاءهای موجود در نظام حقوقی ایران و از سوی دیگر، تضمین مشارکت موثر این سازمان‌ها در اجرای هنجارهای زیست محیطی را موجب می‌شود، مشارکت موثر چنین نهادهایی در فرایند کیفری، گسترش متولیان حفاظت از محیط زیست، از متولیان دولتی به غیر دولتی را در خواهد داشت.نتیجه‌گیری:  جهت ایجاد یک نهاد تخصصی قضایی برای رسیدگی به جرائم زیست محیطی نیازمند آن هستیم که در نظام قانون گذاری به تصویب برسد.

the feasibility of establishing an environmental crime court in iranian law

background and theoretical foundations: the environment is one of the most important sectors of society, an inseparable part of human life and a highly influential aspect of it. in today’s societies, due to technological advancements, humans interfere significantly with the environment, leading to extensive changes in human life and the natural state of the environment. given the destructive effects and the resulting issues, numerous groups and associations have been formed to prevent such exploitative actions. by enacting and enforcing laws and regulations, it is possible to support and cooperate with these entities. methodology: the main question and, indeed, the primary objective of this research is to assess the feasibility of establishing an environmental crimes court in iran, addressing relevant fields. this research employs a descriptive-analytical approach, drawing upon legal texts and articles.findings: considering that in environmental litigation, granting legal standing to non-governmental organizations to file complaints, initiate lawsuits, present evidence and proof of crime, participate in all stages of criminal proceedings, and ultimately object to judicial rulings represents a major transformation. on one hand, this development addresses one of the existing gaps in iran’s legal system, and on the other hand, it ensures the effective participation of these organizations in the enforcement of environmental norms. effective participation of such institutions in the criminal process will expand the custodianship of environmental protection from governmental to non-governmental entities. conclusion: to establish a specialized judicial institution for addressing environmental crimes, it is essential to have it approved within the legislative framework.