encountering modernization in authored and translated works of simin daneshvar in the second pahlavi era

Women have always attempted to increase their visibility and voice, especially in modernizing societies with the formation of women’s movements since the nineteenth century (dezhamkhooy, 2023). this interdisciplinary, non-automated corpus-based study has sought the works of simin daneshvar, an iranian author and translator who lived during the second pahlavi era (1941–1979), emphasizing her role as a transauthor. biographical, educational, and professional data were collected from authoritative sources, including the national library. her authored novel savushun, and translated novel benal vatan were analyzed thematically using farahzad’s (2016) classification to identify how modernization appears in her texts. standpoint theory (smith, 1987, 1990, 2005) was used to explain the association between daneshvar’s positioning within the women intelligentsia and her translational choices. results showed that literature was the dominant category in both authored and translated works insisting that she employed literature to increase her social visibility and address modernization. her works increased voice among silenced and marginalized voices in the patriarchal society which in addition to her interest in literary activities and circles, affected the collective intellectual consciousness among the women. thematic analysis unveiled encounters between tradition and modernization. under the second pahlavi modernization project, women’s marginalized standpoints were redefined, enabling women intelligentsia, including transauthors, to have contribution to knowledge production. daneshvar’s transauthorship aimed at challenging and redefining social and literary traditions, improving both her agency and cultural influence in a broader sense.

بررسی مواجهه با مدرنیزاسیون در آثار تالیفی و ترجمه­ای سیمین دانشور در دوران پهلوی دوم

زنان در طول تاریخ همواره برای دیده‌شدن و یافتن صدای خود تلاش کرده‌اند؛ به‌ویژه در جوامعی که در مسیر مدرن‌سازی قرار داشتند و در آنها جنبش‌های زنان از قرن نوزدهم به بعد شکل گرفت (دژم خوی، 2023). این پژوهش بینا‌رشته‌ای و پیکره‌بنیاد خودکار، به بررسی آثار سیمین دانشور، نویسنده و مترجم برجستة ایرانی می‌پردازد که در دوران پهلوی دوم (1941 تا 1979) زندگی می­کرد و بر نقش نویسنده‌-مترجمی وی تمرکز دارد. داده‌های مربوط به بیوگرافی، تحصیلات و فعالیت‌های حرفه‌ای او از منابع معتبر شامل سازمان اسناد و کتابخانة ملی ایران گردآوری شد. در این پژوهش، رمان تالیفی سووشون و ترجمة رمان بِنال وطن بر اساس طبقه‌بندی فرحزاد (2016) از منظر موضوعی تحلیل شدند تا نحوة بازتاب عناصر مدرن‌سازی در آنها مشخص شود. تفسیر یافته‌ها با تکیه بر نظریة موقعیت­مندی اِسمیت (1987، 1990، 2005) انجام گرفت تا ارتباط بین جایگاه اجتماعی دانشور در میان زنان اهل قلم و انتخاب‌های ترجمه‌ا‌ی وی تبیین شود. نتایج نشان داد که «ادبیات» مضمون غالب در آثار تالیفی و ترجمه‌ای اوست؛ دانشور از ادبیات به مثابة ابزاری برای کسب حضور اجتماعی و مواجهه با مدرن‌سازی بهره برده است. آثار اوکه بازتابی از صداهای خاموش‌ و به­حاشیه­رانده­شده در جامعة پدرسالار است و حضور فعالش در محافل ادبی، در شکل‌گیری آگاهی جمعی زنان جامعه نقش داشته­اند. تحلیل موضوعی آثار وی، مواجهة میان سنت و مدرنیزاسیون را آشکار نمود. در بستر پروژة مدرن‌سازی پهلوی دوم، موقعیت به‌حاشیه‌رانده‌شدة زنان، بازتعریف شد و این امر به زنان اهل قلم، همچون زنان نویسنده‌-مترجم، امکان داد تا در تولید دانش نقش ایفا کنند. هدف نویسندگی‌-مترجمی دانشور به چالش کشاندن و بازتعریف سنت­های اجتماعی و ادبی است که بهبود عاملیت او و تاثیر فرهنگی گسترده‌تری را رقم زد.