ترجمۀ کلیشه های جنسیتی: مطالعۀ موردی مجموعه داستان کاغذدیواری زرد و رمان به رنگ ارغوان

صاحب نظران حوزۀ مطالعات ترجمه، نظیر هاوس، بسنت و لفور، همواره بر این نکته تاکید دارند که ترجمه یکی از الگوهای بارز تعامل میان دو فرهنگ است؛ بدین معنا که در ترجمه نه تنها دو زبان، بلکه دو فرهنگ با هم ارتباط برقرار می کنند. در این میان، کلیشه های جنسیتی به عنوان یکی از شاخصه های فرهنگی ممکن است به هنگام ترجمه دستخوش تغییراتی متناسب با فرهنگ زبان مقصد شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی کلیشه های جنسیتی موجود در مجموعه داستان کاغذدیواری زرد و رمان به رنگ ارغوان و شناسایی راهکارهای ترجمه مورد استفاده در ترجمه‌ فارسی این آثار جهت تشخیص رویکرد مترجمان در برگردان آن ها می باشد. جهت انجام این کار، ابتدا کلیشه های جنسیتی موجود در نسخۀ اصلی آثار نامبرده شناسایی و استخراج گردید. سپس، راهکارهای به کار گرفته شده در ترجمه‌ کلیشه ها مشخص شد. نتایج پژوهش نشان داد که مترجمان در 71.5 درصد از موارد، کلیشه های جنسیتی زبان مبدا را عیناً به زبان مقصد انتقال داده اند و تنها در 28.5 درصد موارد دست به تغییر کلیشه ها زده اند. بر این اساس، راهکارهای مورد استفاده‌ مترجمان به ترتیب کثرت کاربرد شامل حفظ معرف های جنسیتی (5%/71)، جایگزینی معرف های جنسیتی (12%)، تصریح معرف های جنسیتی (8%)، حذف معرف های جنسیتی (%5.5) و افزودن معرف های جنسیتی (3%) بوده است.