جنسیت مترجم و انعکاس ویژگی های زبان زنانه: در ترجمه های فارسی رمان «اللص و الکلاب»

وجود زبان زنانه و ویژگی های آن موضوعی است که در شاخه های مختلف علوم انسانی به آن توجه شده است. مطالعات ترجمه نیز از این امر مستثنی نیست. در این راستا، این مطالعه‌ کیفی و توصیفی-تحلیلی با هدف بررسی جنسیت مترجم و نمود آن در ترجمه‌ رمان «اللص و الکلاب» انجام شد. از منظر دسته بندی وون فلوتو درباره‌ پژوهش های مرتبط با جنسیت و ترجمه، این پژوهش در دسته‌ دوم، یعنی مطالعاتی که در سطح خرد به تحلیل نمونه های موردی متون ترجمه شده می پردازند، جای می گیرد. چارچوب نظری این پژوهش اساساً مبتنی بر الگوی لیکاف و ملهم از تقسیم بندی فتوحی است. برای انجام این پژوهش، ترجمه های این رمان از دو مترجم زن و مرد انتخاب شد و مواردی که جزء ویژگی های زبان زنانه برشمرده توسط لیکاف تلقی می شدند، بررسی شدند تا رویکرد مترجم زن و مرد تعیین شود. سپس داده ها طبق دسته بندی فتوحی مبنی بر پنچ الگوی آوایی، واژگانی، دستوری، ارتباطی و بلاغی طبقه بندی و کدگذاری شدند. نتایج نشان داد که، مطابق با الگوی لیکاف، کاربرد صفت، استفاده از واژگان و اصطلاحات ویژه‌ زنان، کاربرد رنگ، استفاده از تاکیدکننده های جمله، ریزبینی و نگارش جزئیات، رعایت ادب و کاربرد متفاوت صناعات بلاغی در کلام مترجم زن بیش از مترجم مرد است. بااین حال، بسامد بالای ویژگی های لایه‌ آوایی و لحن روبه بالا، استفاده از صورت های مبهم زبان، پرسش های تائیدخواهانه و گفتمان مشارکتی در ترجمه‌ مترجم زن یافت نشد. همچنین، برخی ویژگی ها برخلاف الگوی لیکاف بود. این ویژگی ها شامل کاربرد بیش تر کلمات مصغر در نوشتار مترجم مرد و استفاده از عبارات عامیانه بود. در نهایت، باتوجه به موارد عدم تطابق با ویژگی های لیکاف، یافته ها از منظر رویکرد جامعه شناختی و با درنظرگرفتن مفهوم نقش های اجتماعی و تمرکز بر جنسیت به عنوان امری متاثر از مولفه های اجتماعی و فرهنگی بررسی شدند. به علاوه، یافته ها از منظر رویکرد ساخت گرایی اجتماعی و مفهوم جنسیت به عنوان یک ساخته‌ اجتماعی تبیین شدند.