ترجمه‌ تابو در دوبله‌ فارسی فیلمهای کارآگاهی: مطالعه‌ موردی لانه‌ زنبور (از مجموعه‌ هرکول پوآرو اثر آگاتا کریستی)

پژوهش حاضر به بررسی راهکارهای به کار گرفته شده‌ مترجمان فارسی برای ترجمه‌ تابو می پردازد. به این منظور، دوبله‌ فارسی سریال انگلیسی «هرکول پوآرو»—«قسمت لانه‌ زنبور»—که توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران انجام شده است، تحلیل شد. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر دسته بندی انواع تابوی پیشنهادی شریفی و دارچینیان (1388) می باشد. هدف این پژوهش بررسی انواع تابوهای موجود در این سریال و راهکارهایی است که مترجم در دوبله‌ فارسی این سریال کارآگاهی جهت ترجمه‌ تابو استفاده کرده است. طبق یافته‌های پژوهش، بیشتر تابوهای استخراج شده در این سریال مربوط به روابط آزاد زن و مرد قبل از ازدواج و یا روابط خصوصی آنها و همچنین رفتارهای غیراخلاقی مانند پوشش نامناسب می باشد. برخی راهکارهای اتخاذ شده در دوبله‌ اثر عبارتند از: حذف، تغییر موضوع گفتگوها، ترجمه‌ تابو به غیرتابو و شیوه‌ ترکیبی. راهکارهای اتخاذ شده روی داستان تاثیر گذاشته و به نظر می رسد موجب تغییر برخی از حوادث داستان گردیده است. در دوبله‌ فارسی، تعلیق[1] در برخی صحنه ها از بین رفته است و بسیاری از گفتگوها و پایان سریال دچار تحریف شده اند. نتایج نشان می دهد که مترجم فیلم هنگام مواجهه با «برخوردهای فرهنگی»[2] بین اثر مبدا و ترجمه‌ آن به زبان مقصد، با در نظر گرفتن فرهنگ مقصد ترجیح می‌دهد عناصر نامناسب را با عناصر مقبول‌تر جایگزین کند و صحنه‌های حاوی تابو یا گفتگوی حاوی عناصر تابو را به کلی حذف کند.