مقایسۀ استفاده از دو راهکار پانویس و تصریح در ترجمه‌ ادبیات کودک و بررسی عملکرد این دو راهکار در حافظه‌ کودکان

حوزۀ ترجمۀ ادبیات کودک در مطالعات ترجمه تا حد زیادی توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است امّا پژوهش‌های نسبتاً کمی به موضوع عملکرد راهکارهای پانویس و تصریح در متون ادبی کودک پرداخته‌اند. از این رو در پژوهش توصیفی-استنباطی حاضر، دوکلاس پایه چهارم ابتدایی از یک مدرسۀ دخترانه و یک مدرسۀ پسرانه انتخاب شدند و دانش‌آموزان پاراگراف کوتاهی از کتاب «پا گنده–پا کوچولو» که در آن واژۀ بیگانۀ «ساسکواچ» susquatch)) به کار برده شده بود، دریافت کردند. در یکی از متن‌ها توضیح کلمۀ ساسکواچ به صورت پانویس و در متن دیگر با استفاده از راهکار تصریح، در اختیار دانش‌آموزان قرار داده شد. پس از گذشت چند ساعت از دانش‌آموزان دختر و پسر خواسته شد تا به دو سوال پرسشنامه که در رابطه با واژۀ ساسکواچ بود پاسخ دهند. نتایج نشان می‌دهد دانش‌آموزان دختر و پسری که واژۀ ساسکواچ را با استفاده از راهکار پانویس دریافت کردند نسبت به دانش‌آموزان دختر و پسری که واژۀ ساسکواچ را با استفاده از راهکار تصریح دریافت کرده بودند پاسخ‌های صحیح بیشتری داشتند. سپس سه هفته بعد به منظور بررسی عملکرد این دو راهکار در حافظۀ بلند مدت دانش‌آموزان، پرسشنامه‌ای حاوی سه جمله در توضیح واژه ساسکوچ در اختیار آنان قرار گرفت. با توجه به نتایج بدست‌آمده و آزمون کای اسکوئر ( (chi-square test، دانش‌آموزانی که توضیح واژه را به صورت پانویس دریافت کرده بودند، تعریف واژه‌ ساسکواچ را به صورت کامل­تری به خاطر داشتند.

comparing the usage of two methods of footnote and explicitation in translation of children's literature and investigating the performance of these two methods in the memory of children

few researches have studied the issue of footnote and explicitation in the translation of children's literature. therefore, in the present descriptive-inferential research, two elementary classes were selected. students received the short translated paragraph from the book big foot-little foot by ellen potter in which the strange word sasquatch was used. in each school, one class received the explanation of the word sasquatch through the use of footnote strategy, and the other class received it through the use of explicitation. after a few hours, the students were asked to answer the questionnaire. the results show that students who received the explanation of the word through the use of the footnote had more correct answers than students who received it through the use of explicitation. then, three weeks later, to check the performance of these two methods in the long-term memory of the students, a questionnaire which contained three sentences explaining the word, was provided to students. according to the results and the chi-square test, the students who received the explanation of the word in the form of a footnote remembered the definition of the word more completely.