ادبیات پایداری، ترجمه و گفتمان ادبیات متعهد

هرگاه سخن از ادبیات پایداری می‌رود چیزی که بیش از همه به ذهن می‌آید ادبیات جنگ است و به‌ویژه در ایران ادبیات دفاع مقدس، اما واقعیت این است که عنصر پایداری در ادبیات پایداری می‌تواند پایداری در مقابل هر شکلی از سرکوب و ستم باشد، پایداری در مقابل سلطه فرهنگی غرب، در مقابل اشکال مختلف حکومت‌های استبدادی، حکومت‌های تمامیت‌خواه و قدرت‌های امپریالیستی و همچنین پایداری در مقابل هر شکلی از تبعیض نژادی، طبقاتی و جنسیتی. در تمامی این انواع پایداری یک پیش‌فرض بنیادی وجود دارد و آن اینکه ادبیات وظیفه‌ و تعهد و رسالتی بر عهده دارد. مقاله حاضر می‌کوشد تا با رویکردی تاریخی نشان دهد که آن‌چه که امروزه به ادبیات پایداری موسوم است ریشه در گفتمانی ترجمه‌ای و وارداتی به نام گفتمان ادبیات متعهد دارد که برخی از پیش‌فرض‌های خود را از رئالیسم سوسیالیستی مورد حمایت حزب توده و سپس مفهوم ادبیات ملتزم نزد اگزیستانسیالیست‌ها گرفته است. به عبارت دیگر، مقالۀ حاضر می‌کوشد تا با بررسی اسناد و زمینه تاریخی و با تکیه بر نقش ترجمه و مترجمان ریشه‌های تاریخی گفتمان ادبیات متعهد را که سرچشمه ادبیات پایداری در ایران است بکاود.