بررسی معادل های عبارت «بِغَیْرِ حِساب» در قرآن: مطالعۀ موردی مترجمان (موسوی همدانی، الهی قمشه ای، خرمشاهی، فولادوند، انصاریان، آیتی)

برابری معنایی و گزینش برابرنهادهای مناسب در ذیل واژگان و عبارات، از جمله موضوعاتی است که در ترجمه متون باید مورد توجه قرارگیرد. رجوع مترجم به تفاسیر مختلف و انتخاب مناسب ترین دیدگاه تفسیری در ذیل آیات و نیز در نظرگرفتن سیاق واژگانی، سبب ارائه ترجمه ای دقیق و صحیح از کلام خداوند می گردد. ماده (ح س ب) با بسامد نسبتاً بالا و در طیف متعدد معنایی در قرآن به کار رفته است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی ترجمه های ذیل آیاتِ شامل عبارات «بِغَیْرِحِساب» پرداخته وبا توجه به منابع لغوی و تاریخی وتامّل بر سیاق و ساختار آیات مورد نظر، برابرنهادی دقیق تر ارائه و اتقان تراجم (فولادوند، آیتی، الهی قمشه ای، موسوی همدانی، انصاریان) را مورد توجه قرار داده است. نتیجۀ حاصله اینکه غالب مترجمان فوق، در ارائه ترجمه (بغیرحساب) از برابرنهاد دم دستی (بدون حساب) استفاده نموده و با وجود تعدد معنایی این عبارت در آیات مختلف، معادل دقیقی برای آن اتخاذ ننموده اند. ترجمۀ الهی قمشه ای، نسبت به سایر ترجمه ها در معادل سازی دقت بیشتری به کار برده است. معادل های مدنظر عبارت (بغیرحساب) شامل «کثرت»، «بدون حساب و کتاب»، «بدون عوض خواهی»، «خارج از محاسبات مادی» بوده که به فراخور معنای رزق و عطا در آیه و نیز با توجه سیاق آیات قابل استنباط می باشد.