نقش روشنفکر-مترجمان در دریافت فلسفه اگزیستانسیالیسم سارتری در ایران قبل از انقلاب 1357

اگزیستانسیالیسم سارتر از گفتمان های مهمی است که چندین دهه بر ذهن و زبان قشر وسیعی از روشنفکران و نویسندگان ایرانی حاکم بوده است. اگزیستانسیالیسم سارتر که خود گفتمانی پویا، پیچیده و گاهی پرتناقض بود، در ایران پیش از انقلاب در دست روشنفکران ایرانی و در بافت های مختلف سیاسی و اجتماعی به خدمت اهداف گوناگون و گاه متناقضی درآمد. بررسی اسناد و بافت تاریخی مورد نظر حاکی از این است که از همان آغاز معرفی سارتر در ایران، چهره چندگانۀ وی طیف های مختلفی از روشنفکران، نویسندگان و مترجمان را با اهداف مختلف به خود جلب کرد. در این دوره، مترجمان آثار سارتر عمدتاً روشنفکران و نویسندگان حرفه ای بودند که فعالانه به ترجمه آثار سارتر و آثاری درباره اگزیستانسیالیسم پرداختند تا ایدئولوژی سیاسی حاکم را تائید یا رد کنند. از میان مترجمان آثار سارتر دو مترجم، صادق هدایت و مصطفی رحیمی، به ترتیب نقشی موثر در دریافت گفتمان اگزیستانسیالیستی به‌عنوان یک فلسفۀ پوچ گرا در دهۀ 1320 و به‌عنوان یک ایدئولوژی سیاسی در دهۀ 1340 ایفا کردند. هدف پژوهش حاضر این است تا با مطالعۀ پروندۀ حرفه ای این دو مترجم، الگوی ترجمه‌ها، پیرامتن‌های ترجمه‌ها و سایر اسناد مرتبط به تبیین نقش این دو مترجم در دریافت اگزیستانسیالیسم در ایران پیش از انقلاب، به‌ویژه در دو دهۀ 1320 و 1340، بپردازد.