الگوهای غذایی برگرفته از تحلیل عاملی تاییدی و ارتباط آن با کنترل قند خون در بیماران بزرگسال مبتال به دیابت نوع 2 شهر سمنان سال 1402

مقدمه: اصالحات رژیم غذایی همچنان پایه اصلی مدیریت و کنترل دیابت نوع 2 )dm2t )است. اهداف: هدف مطالعه حاضر استخراج الگوهای غذایی غالب دریافتی با استفاده از تحلیل عاملی و بررسی ارتباط آن با کنترل قند خون تعیی نشده بر اساس سطح هموگلوبین گلیکولیزه شده (c1hba )بوده است. مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی، داده های 180 بیمار بزرگسال (18 سال یا بالاتر) مبتا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک غدد بیمارستان کوثر سمنان )68/9 درصد مرد( در سال 1402جمع آوری شده است. دریافت رژیم غذایی معمول افراد با استفاده از پرسشنامه معتبر بسامد خوراک نیمه کمی مبتنی بر غذای مخلوط ارزیابی شد. الگوهای غذایی غالب دریافتی با تجزیه و تحلیل عاملی اکتشافی (efa )و تاییدی (cfa )شناسایی شدند. نسبت شانس (or )تعدیل شده و فاصله اطمینان 95 درصد برای عدم کنترل قند خون )بر اساس سطوح %7≤ c1hba )با استفاده از رگرسیون لجستیک چندگانه برآورد شد. نتایج: سه الگوی غذایی غالب دریافتی شامل الگوی غذایی ناسالم با مصرف زیاد غذاهای آماده، گوشت های فراوری شده، تنقات شور، لبنیات پرچرب، الگوی غذایی دانه ها - سبزی ها شامل مصرف مغز دانه ها، قهوه، ترشی/آبلیمو و سبزیها/ آب سبزیها و الگوهای غذایی مخلوط شامل مصرف زیاد نمک، روغن، حبوبات، گوشت قرمز، سیب زمینی، گوشت سفید و غات تصفیه شده مشخص شد. شاخص های برازش مدل حاصل از تحلیل عاملی تاییدی از نتایج قابل قبولی برخوردار بود 2χ(. در مدل تعدیلشده، (0/09 = rmsea , 0/08 = srmr , 0/91 = ifi 0/921, = cfi , 0/89 = agfi 0/901, = gfi 3/11, = df/ پیروی از الگوی غذایی ناسالم احتمال خطر عدم کنترل قند خون را افزایش داد )شانس عدم کنترل قند خون در سهک سوم نسبت به سهک اول: 9/36 = or، فاصله اطمینان 95 درصد: )2/7-32/41( و 0/2 = ptrend). این نتیجه درمورد بیمارانی که به الگوی غذایی مخلوط پایبند بودند نیز مشابه بود )شانس عدم کنترل قند خون در سهک سوم نسبت به سهک اول: 14/69 = or، فاصله اطمینان 95 درصد: )1/46-147/32( و 0/003 = ptrend). اما در الگوی غذایی دانه ها - سبزیها روند نسبت شانس معنی دار نبود. نتیجه گیری: یافته های ما نشان می دهد که پیروی از الگوهای غذایی ناسالم و مخلوط با افزایش سطوح c1hba بالا و عدم کنترل قند خون در بیماران مبتا به دیابت نوع دوم مرتبط است. با این حال، مطالعات طولی آیندهنگر برای تایید صحت این یافته ها مورد نیاز است.

confirmatory factor analysis derived dietary patterns and its relationship with glycemic control in type 2 diabetic patients in semnan, 2023

background: dietary modifications remain the mainstay in managing type 2 diabetes mellitus (t2dm).  objectives: the present study aims to extract the dietary patterns and investigate their association with abnormal glycemic control determined by elevated glycated hemoglobin (hba1c) levels.  methods: in this cross-sectional study, data from 180 adult patients (≥ 18 years) with t2dm who were referred to the endocrinology clinic of kowsar hospital of semnan (68.9% males) in 2023 were analyzed. usual dietary intake was assessed by a validated dish-based semi-quantitative food frequency questionnaire (ffq). we classified major dietary patterns by explanatory factor analysis (efa) and confirmatory factor analysis (cfa). the adjusted or and 95% ci for abnormal glycemic control (based on the hba1c levels ≥ 7%) were estimated using multiple logistic regression.  results: three major dietary patterns, including unhealthy characterized by high consumption of fast foods, processed meats, salty snacks, high-fat dairy products, and grains-vegetables dietary pattern comprised of nuts, coffee, pickles/lemon juices, and vegetables/vegetable juices, and mixed dietary patterns, characterized by high frequent consumption of salt, oils, legumes, red and organ meats, potatoes, white meats, and refined grains. the result of cfa indicated acceptable good data fit of the dietary patterns) χ2/df = 3.11, gfi = 0.901, agfi = 0.890, cfi = 0.921, ifi = 0.910, srmr = 0.080, rmsea = 0.090. in the multiple-adjusted model, adult patients who adhere to the unhealthy dietary pattern were more affected by abnormal glycemic control risk (3rd vs. 1st tertile: or = 9.36; 95% ci = 2.70 - 32.41, ptrend = 0.002). patients who adhere to the mixed dietary pattern were also more affected by abnormal glycemic control risk (3rd vs. 1st tertile: or = 14.69; 95% ci = 1.46 - 147.32, ptrend = 0.003). however, the odds ratio trend was insignificant in the grains-vegetables dietary pattern.  conclusions: our findings suggest that unhealthy and mixed dietary patterns are associated with an increased prevalence of elevated hba1c levels among t2dm patients. however, future longitudinal studies are required to confirm the integrity of our findings.