اثربخشی آموزش مبتنی بر مدل طراحی آموزشی چهارمولفه‌ای (4c-id) بر یادگیری معنادار و تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایۀ ششم شهرستان اردبیل

هدف از انجام این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر مدل طراحی آموزشی چهارمولفه‌ای (4c-id) بر یادگیری معنادار و تفکر انتقادی در دانش‌آموزان بود. پژوهش از منظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت کمی و از نظر روش اجرا نیمه‌آزمایشی با دو گروه کنترل و آزمایش بود. جامعۀ آماری پژوهش کلیۀ دانش‌آموزان پایۀ ششم شهرستان اردبیل بودند. حجم نمونه 40 نفر تعیین شد که با استفاده از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در دسترس، این تعداد دانش‌آموز از دو کلاس 20نفری پایۀ ششم شهرستان اردبیل انتخاب شدند. دانش‌آموزان یک کلاس به عنوان گروه کنترل و دانش‌آموزان کلاس دیگر به عنوان گروه آزمایش تعیین شدند. متغیر مستقل آموزش مبتنی بر مدل طراحی آموزشی چهار مولفه‌ای (4c-id) بود و متغیرهای وابسته یادگیری معنادار و تفکر انتقادی بودند. به منظور اندازه‌گیری یادگیری معنادار از پرسشنامۀ پژوهشگرساخته استفاده شد. پایایی، پایایی ترکیبی، روایی سازه و تحلیل عامل تاییدی این پرسشنامه بررسی و همگی تایید شدند. برای سنجش تفکر انتقادی نیز از پرسشنامۀ تفکر انتقادی ریکتس (2003) استفاده شد که دریکوندی (1393) ضریب اعتبار این مقیاس را 0.91 گزارش کرده بود. یافته‌ها حاکی از آن بود که آموزش مبتنی بر مدل طراحی آموزشی چهارمولفه‌ای (4c-id) بر یادگیری معنادار و تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایۀ ششم شهرستان اردبیل اثربخش بود و این آموزش توانست 67 درصد یادگیری معنادار و 77 درصد تفکر انتقادی را پیش‌بینی کند (0.05>sig). در نهایت، می‌توان گفت با استفاده از آموزش مبتنی بر مدل طراحی آموزشی چهارمولفه‌ای (4c-id)، یادگیری معنادار و تفکر انتقادی دانش‌آموزان پایۀ ششم به طرزی معنادار افزایش پیدا کرده است و این نتیجه ممکن است تلویحات آموزشی زیادی برای آموزش و پرورش داشته باشد.

the effectiveness of instruction based on the four-component instructional design (4c-id) model on meaningful learning and critical thinking in sixth-grade students of ardabil

the aim of this study was to examine the effectiveness of instruction based on the four-component instructional design (4c-id) model on meaningful learning and critical thinking in students. the research was applied in terms of purpose, quantitative in nature, and quasi-experimental in terms of methodology, with control and experimental groups. the statistical population included all sixth-grade students in ardabil, iran. the sample size was determined to be 40 students, using a non-random convenience sampling method from two sixth-grade classes in ardabil. one class was assigned to be control group and the other to be the experimental group. the independent variable was instruction based on the 4c-id model, while the dependent variables were meaningful learning and critical thinking. to measure meaningful learning, a researcher-made questionnaire was used. the reliability, composite reliability, construct validity, and confirmatory factor analysis of this questionnaire were examined and all were confirmed. critical thinking was assessed using the ricketts (2003) critical thinking questionnaire, with a reported reliability coefficient of 0.91 by derikvandi (2014). the findings indicated that instruction based on the 4c-id model had a significant effect on both meaningful learning and critical thinking in sixth-grade students in ardabil. the instruction accounted for 67% of the variance in meaningful learning and 77% of the variance in critical thinking (p<0.05). in conclusion, it can be stated that using the 4c-id instructional model significantly enhances meaningful learning and critical thinking in sixth-grade students, which carries important educational implications for teaching and learning practices.