برآورد هزینه تمام شده تربیت دانشجو در دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی ایران با استفاده از روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در سال تحصیلی 1402-1401: یک مطالعه توصیفی

زمینه و هدف: دانشگاه‌ها به ‌عنوان مراکز اصلی تربیت نیروی انسانی متخصص نیازمند تخصیص بهینه بودجه هستند. روش‌های مناسب هزینه‌یابی و داشتن اطلاعات دقیق مالی ضروری است. مطالعه حاضر با هدف برآورد هزینه تمام شده تربیت دانشجو در دانشکده داروسازی با روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در سال تحصیلی 1402-1401 انجام شد.مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی است. اطلاعات هزینه‌ای از طریق مصاحبه با مسئولین مالی و اداری دانشکده و واحدهای ذی‌ربط از جمله حسابداری و اداری و هم‌چنین اسناد قابل دسترسی در دانشکده استخراج شد. فرآیند تخصیص هزینه از مراکز فعالیت بالاسری به مراکز فعالیت نهایی انجام شد. هزینه‌های مراکز بالاسری و میانی بر اساس مبناهای تسهیم هزینه تعریف شده به مراکز فعالیت نهایی تخصیص داده شدند. سپس هزینه‌های مربوط به مراکز فعالیت نهایی، گروه‌های آموزشی، و در نهایت هزینه تمام شده دانشجو تعیین شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی انجام شد.یافته‌ها: متوسط هزینه تمام شده تربیت دانشجو در رشته دکتری عمومی داروسازی 3/299/069/132 ریال و کارشناسی ارشد ام‌فارم 2/699/238/381 ریال برآورد شد. مجموع هزینه‌های بالاسری 20/445/323/691 ریال شد که سهم واحدهای نظری و عملی به ترتیب 7/636/030/003 و 12/809/293/688 ریال شدند و مجموع هزینه‌های اختصاصی 128/912/533/365 ریال شد و از این مقدار سهم واحدهای نظری و عملی به ترتیب 109/176/510/156 و 19/736/023/209 ریال بود. در این مطالعه تقریباً 90 درصد هزینه‌ها مربوط به نیروی انسانی بود.نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج مطالعه، هزینه‌های پرسنلی با اختلاف بسیار زیاد بیشترین سهم از هزینه‌ها را داشتند. لذا مهم‌ترین اولویت باید در جهت افرایش بهره‌وری نیروی انسانی باشد.

estimating the total cost of student education in the pharmacy school of iran university of medical sciences using the activity-based costing (abc) method in the academic year 2022-2023: a descriptive study

background and objectives: universities, as the primary centers for training specialized human resources, require optimal budget allocation. proper costing methods and accurate financial information are essential for achieving this goal. this study aimed to estimate the cost of training students at the school of pharmacy using the activity-based costing (abc) method during the academic year 2022-2023. materials and methods: this descriptive study collected cost information through interviews with financial and administrative officials of the college and its subordinate units, including accounting and administration departments, as well as accessible documents within the faculty. costs were allocated from overhead to final activity centers. overhead and intermediate center costs were distributed to final activity centers based on the defined cost-sharing bases. subsequently, expenses related to the final activity centers, educational centers, and ultimately the cost per student were determined. data were analyzed using descriptive statistics.results: the average cost of training a student in the general doctorate of pharmacy program was estimated at 3/299/069/132 rials, while the cost for the master of pharmacy program was 2/699/238/381 rials. total overhead costs amounted to 20/445/323/691 rials, with theoretical and practical units accounting for 7/636/030/003 rials and 12/809/293/688 rials, respectively. dedicated expenses totaled 128/912/533/365 rials, with theoretical and practical units representing 109/176/510/156 rials and 19/736/023/209 rials, respectively. notably, nearly 90% of the costs were attributed to human resources.conclusion: the study findings highlight that personnel costs constitute the largest share of total expenses. therefore, the highest priority should be given to enhancing the productivity of human resources to optimize costs effectively.keywords: activity-based costing, education costs, pharmacy, education economicsfunding: this study was funded by the international vice-presidency of iran university of medical sciences.conflict of interest: none declared.ethical considerations: the ethics committee of iran university of medical sciences approved the study (ir.iums.rec.1402.774).authors’ contributions:- conceptualization: mahmoud zamandi- methodology: mahmoud zamandi, negar mirzaee- data collection: mahmoud zamandi- formal analysis: mahmoud zamandi, negar mirzaee- supervision: mahmoud zamandi, negar mirzaee- project administration: mahmoud zamandi- writing – original draft: mahmoud zamandi, negar mirzaee- writing – review & editing: mahmoud zamandi, negar mirzaee