تغییر وزن در طول درمان بیماری سل و عوامل مرتبط با آن: یک مطالعه کوهورت تاریخی در استان گلستان (1399)

زمینه و هدف: سل شایع‌ترین بیماری عفونی است که منجر به مرگ بیماران در دنیا می‌شود که عامل آن باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوزیس است. کاهش وزن اغلب در بیماران مبتلا به سل هنگام تشخیص بیماری دیده می‌شود. تغییر وزن بدن بیماران به عنوان یک مارکر پیش‌بینی کننده بالقوه نتیجه درمان سل به‌ویژه در سل حساس به دارو شناسایی شده است. این مطالعه به منظور ارزیابی تغییر وزن در طول درمان بیماری سل و عوامل مرتبط با آن در استان گلستان انجام شد.روش بررسی: این مطالعه کوهورت تاریخی روی 348 بیمار (178 مذکر و 170 مونث) مبتلا به سل مراجعه کننده به مراکز بهداشت استان گلستان در سال 1399 انجام شد. متغیرهای سن، جنسیت، نوع سل، وزن قبل و بعد از درمان، سکونت در شهر یا روستا و نتیجه درمان، از پرونده بیماران در سامانه tb register استخراج شد. سپس وزن بیماران در سه گروه ریوی اسمیر مثبت، ریوی اسمیر منفی و خارج ریوی، قبل و بعد از درمان مقایسه گردید.یافته‌ها: وزن بیماران بعد از درمان به طور متوسط 1.98 کیلوگرم افزایش آماری معنی‌داری یافت (p<0.05). افزایش وزن بعد از درمان بر اساس درجه مثبت بودن اسمیر خلط در بیماران ریوی (اسمیر مثبت و منفی) نسبت به بیماران خارج ریوی بیشتر بود و به‌طور کلی افزایش وزن در هر سه گروه ریوی اسمیر مثبت، ریوی اسمیر منفی و خارج ریوی از نظر آماری معنی‌دار بود (p<0.05). افزایش وزن در هر سه گروه اسمیر خلط مثبت (یک تا سه مثبت)، از نظر آماری معنی‌دار بود (p<0.05). بیشترین تغییر وزن در بیماران دارای اسمیر خلط دو مثبت رخ داد. افزایش میانگین وزن هم در بیماران اسمیر خلط منفی و هم سایر حالات از نظر آماری معنی‌دار بود (p<0.05). افراد دارای اسمیر خلط منفی نسبت به سایر حالات افزایش وزن بیشتری داشتند. هر چند افزایش وزن در مردان کمی بیشتر از زنان بود؛ اما در هر دو گروه مردان و زنان از نظر آماری معنی‌دار بود (p<0.05). افزایش میانگین وزن در بیماران ساکن شهر و روستا از نظر آماری معنی‌دار بود (p<0.05). به طوری که بیماران ساکن روستا نسبت به بیماران ساکن شهر افزایش وزن بیشتری داشتند. افزایش وزن بیماران در گروه سنی زیر 15 سال، 65-15 سال و نیز بالاتر از 65 سال از نظر آماری معنی‌دار بود (p<0.05). کمترین تغییر وزن در گروه سنی بیشتر از 65 سال و بیشترین تغییر در گروه سنی کمتر از 15 سال مشاهده شد.نتیجه‌گیری: نوع بیماری سل از جمله سل ریوی یا خارج ریوی، درجه مثبت بودن اسمیر خلط، نتایج نهایی درمان، جنسیت، محل سکونت و سن از عوامل مرتبط با تغییر وزن در بیماران مبتلا به سل بودند.

weight changes during tuberculosis treatment and associated factors: a historical cohort study in golestan province, iran (2020)

background and objective: tuberculosis (tb), caused by a bacterium called mycobacterium tb, is the most prevalent infectious disease leading to mortality worldwide. weight loss is frequently observed in tb patients at the time of diagnosis. body weight changes have been identified as a potential predictive marker for tb treatment outcomes, particularly in drug-susceptible cases. this study was conducted to evaluate weight changes during tb treatment and associated factors in golestan province, iran.methods: this historical cohort study was conducted on 348 patients (178 males and 170 females) with tb referring to health centers in golestan province, iran, in 2020. data including age, gender, type of tb, pre- and post-treatment weight, place of residence (urban or rural), and treatment outcomes were extracted from patients' medical records in the tb register system. weight changes were then compared before and after treatment across three groups: smear-positive pulmonary tb, smear-negative pulmonary tb, and extra-pulmonary tb.results: patients' post-treatment weight showed a statistically significant mean increase of 1.98 kg (p<0.05). based on the grade of sputum smear positivity, post-treatment weight gain was higher in pulmonary tb patients (both smear-positive and smear-negative) compared to extra-pulmonary cases. overall, weight gain in all three groups (smear-positive pulmonary tb, smear-negative pulmonary tb, and extra-pulmonary tb) was statistically significant (p<0.05). furthermore, weight gain was significant across all groups of sputum smear positivity (+ to +++) (p<0.05), with the most substantial weight changes occurring in patients with a ++ sputum smear. mean weight gain was also significant in both smear-negative patients and other categories (p<0.05), with smear-negative individuals showing higher weight gain than other states. although weight gain was slightly higher in men than in women, it was statistically significant in both genders (p<0.05). weight gain was significant in both urban and rural residents (p<0.05), with rural patients exhibiting more pronounced weight gain. significant weight gain was observed across individuals under 15, 15–65, and over 65 years of age (p<0.05). the least weight changes were observed in the over 65 age group, while the most significant changes occurred in those under 15.conclusion: the type of tb (pulmonary versus extra-pulmonary), the grade of sputum smear positivity, treatment outcomes, gender, place of residence, and age were identified as factors associated with weight changes in patients with tb.