ارزیابی فعالیت آنتی اکسیدانی و خواص ضدمیکروبی عصاره‌های متانولی زرشک وحشی (berberis integerrima) و شنگ (graminifolius tragopogon)

زمینه و هدف: گیاهان دارویی دارای مقادیر قابل توجهی از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی مانند فلاونوئیدها، فنولیکها، کاروتنوئیدها و تانن‌ها بوده که می‌توانند برای از بین بردن رادیکال‌های آزاد اضافی موجود در بدن مورد استفاده قرار گیرند. این مطالعه به منظور ارزیابی فعالیت آنتی اکسیدانی و خواص ضدمیکروبی عصاره‌های متانولی زرشک وحشی (berberis integerrima) و شنگ (graminifolius tragopogon) انجام شد.روش بررسی: در ایﻦ مطالعه توصیفی - تحلیلی عصاره متانولی از دو گونه گیاهی زرشک وحشی و شنگ به واسطه ﻣﺘﺎﻧﻮل 80 درصد تهیه شد. محتوی فنل و فلاونوئید کل به ترتیب به روش‌های فولن سیوکالتیو و کلرید آلومینیوم اندازه‌گیری شد. ظرفیت آنتی اکسیدانی با روش فعالیت رادیکال‌های آزاد دی فنیل پیکریل (dpph) و قدرت احیاء کنندگی (rp) تعیین شد. فعالیت ضدباکتریایی متانولی دو گونه گیاهی زرشک وحشی و شنگ بر روی باکتری‌های اشریشیا کلی، باسیلوس سوبتیلیس، لیستریا مونوسیتوژنز، استافیلوکوکوس اورئوس و سالمونلا تیفی موریوم به روش دیسک دیفیوژن تعیین شد. بوتیل هیدروکسی تولوئن (bht) و سیپروفلوکساسین به ترتیب به عنوان کنترل مثبت فعالیت آنتی‌اکسیدانی و سویه‌های باکتریایی به‌کار برده شدند.یافته‌ها: میزان فنل و فلاونوئید کل در عصاره زرشک وحشی و شنگ به ترتیب 0.7±46.90 و 0.59±22.63 میلی‌گرم گالیک اسید برگرم عصاره و 0.01±5.61 و 0.81±46.74 میلی‌گرم کوئرستین بر گرم عصاره ثبت گردید. برهمکنش غلظت‌های مختلف عصاره گیاهان زرشک وحشی و شنگ و باکتری‌های مورد مطالعه از نظر آماری معنی‌دار بودند (p<0.05). عصاره زرشک وحشی و شنگ  دارای اثرات ضدباکتریایی متفاوتی بودند. به طوری که باسیلوس‌سوبتیلیس حساس‌ترین باکتری و سالمونلا تیفی موریوم مقاوم‌ترین باکتری به عصاره‌ها تعیین شدند. همچنین عصاره زرشک وحشی اثر مهاری بیشتری روی میکروارگانیسم‌های مورد بررسی نشان داد.نتیجه‌گیری: عصاره گیاه زرشک وحشی برتری قابل ملاحظه‌ای در میزان ترکیبات فنلی، خواص آنتی‌اکسیدانی و فعالیت ضدمیکروبی در مقایسه با عصاره گیاه شنگ دارد.

investigation of antioxidant and antimicrobial effects of methanolic extracts of berberis integerrima and graminifolius tragopogon

background and objective: medicinal plants contain a high level of antioxidant compounds such as flavonoids, phenolic, carotenoids, and tannins, which can be used to eliminate excess free radicals in the body. this study aimed to determine the total phenolic and flavonoid content and to investigate the antioxidant and antibacterial effects of berberis integerrima and graminifolius tragopogon methanolic extracts on some gram-positive and gram-negative microorganisms.methods: in this descriptive-analytical study, methanolic extracts of b. integerrima and g. tragopogon were prepared using 80% methanol. total phenol and flavonoid contents were determined by folin–ciocalteu and aluminum chloride colorimetric methods, respectively. the antioxidant capacity was assessed by 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (dpph) radical scavenging activity and reducing power methods. the antibacterial activity of the extracts of b. integerrima and g. tragopogon on escherichia coli, bacillus subtilis, listeria monocytogenes, staphylococcus aureus, and salmonella typhimurium were determined by the disk diffusion method. butylated hydroxytoluene and ciprofloxacin were used as positive controls for antioxidant activity and bacterial strains, respectively.results: total phenol and flavonoid compounds in the extracts of b. integerrima and g. tragopogon were 46.90±0.70 and 22.63±0.59 mg gallic acid per gram of extract and 5.61±0.01 and 46.74±0.81 mg quercetin per gram of extract, respectively. the extracts of b. integerrima and g. tragopogon showed significant antibacterial activity. b. subtilis and s. typhimurium showed the highest sensitivity and resistance to the extracts, respectively. moreover, the extract of b. integerrima had the most potent inhibitory effect on the examined microorganisms.conclusion: b. integerrima extract exhibits higher phenolic content, antioxidant properties, and antimicrobial activity than g. tragopogon extract.