اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بهزیستی روان‌شناختی و ادراک درد بیماران مبتلا به درد نوروپاتیک مزمن: یک مطالعه کارآزمایی بالینی

زمینه و هدف: درد نوروپاتیک (neuropathic pain) یکی از مهم‌ترین انواع دردهای مزمن است که با وجود پیشرفت‌های روزافزون علم پزشکی، درمان آن با مشکلات زیادی همراه است. این مطالعه به منظور تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بهزیستی روان‌شناختی و ادراک درد بیماران مبتلا به درد نوروپاتیک مزمن انجام شد. روش بررسی: این کارآزمایی بالینی روی 30 بیمار مبتلا به درد نوروپاتیک مزمن مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی روحانی دانشگاه علوم پزشکی بابل در شهر بابل طی سال 1400 انجام شد. بیماران به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری کنترل و مداخله قرار گرفتند. پرسشنامه‌های بهزیستی روانشناختی (ریف) و باورها و ادراک‌های درد (ویلیامز و تورن) در پیش آزمون تکمیل گردید. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در 8 جلسه 120 دقیقه‌ای، هفته‌ای یک بار برای گروه مداخله اجرا شد. پس از اتمام دوره درمانی، هر دو گروه مورد پس آزمون قرار گرفتند و دو ماه پس از اجرای پس آزمون، آزمون پیگیری اجرا گردید. یافته‌ها: نمره کل بهزیستی روانشناختی و خرده مقیاس‌های پذیرش خود، روابط مثبت با دیگران، خود مختاری، تسلط بر محیط، زندگی هدفمند و رشد شخصی گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل در پس‌آزمون افزایش آماری معنی‌داری یافت (p<0.05). نمر‌ه کل ادراک درد و خرده مقیاس‌های باور به ثبات درد در زمان حال و باور به اسرارآمیزی درد گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل در پس‌آزمون کاهش آماری معنی‌داری یافت (p<0.05). نتایج درمان در مرحله پیگیری نیز حفظ شد. خرده مقیاس‌های باور به استمرار درد در آینده و باور به خود‌ملامتگری در گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل در پس آزمون تفاوت آماری معنی‌داری نشان نداد؛ اما خرده مقیاس‌های باور به استمرار درد در آینده و باور به خود‌ملامتگری گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل در مرحله پیگیری، کاهش آماری معنی‌داری یافت (p<0.05). نتیجه‌گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند به عنوان یک مداخله اثربخش بر افزایش بهزیستی روانشناختی و کاهش ادراک درد بیماران نوروپاتیک مزمن در کنار درمان‌های دارویی محسوب شود.

effectiveness of acceptance and commitment therapy on psychological well-being and pain perception among patients with chronic neuropathic pain: a clinical trial

background and objective: neuropathic pain is a large and difficult group of peripheral nerve diseases, which are complicated to treat. this study was designed to determine the effectiveness of acceptance and commitment therapy (act) on psychological well-being and pain perception among patients with chronic neuropathic pain.methods: this clinical trial was performed on 30 patients with chronic neuropathic pain who were referred to the rohani hospital and private clinic of a neurologist in babol (iran) in 2022. the patients were randomly divided into an interventional and a control group. the patients completed the psychological well-being scale (ryff) and pain belief and perception inventory (williams and thorn) in the pretest. then, act (120 minutes) was performed for the interventional group, 8 sessions a week. the patients completed the scales after the treatment course and 2 months after the posttest.results: in the first follow-up, there were significant differences between the two groups in terms of total score of psychological well-being (p<0.05), the subscales of self-acceptance (p<0.05), positive relationships with others (p<0.05), autonomy (p<0.05), environmental mastery (p<0.05), purpose in life (p<0.05), personal growth (p<0.05), the total score of pain perception (p<0.05), the subscales of belief in the stability of pain in the present (p<0.05) and belief in the mysteriousness of pain (p<0.05). the treatment results were maintained in the second follow-up phase. in the first follow-up, the subscales of belief in the continuation of pain in the future and belief in self-blame did not differ significantly between the two groups, but in the second follow-up, the subscales of belief in the continuation of pain in the future (p<0.05) and belief in self–blame (p<0.05) differed significantly between the two groups. in addition, the average psychological well-being in the intervention group was higher than that in the control group, and the average pain perception in the intervention group was lower than that in the control group.conclusion: this study shows the act could be an effective intervention for improving psychological well-being and pain perception among patients with chronic neuropathic pain.